Tim kojim predvodi NASA otkrio je u uzorku Cumberland mudstone na Marsu najduže organske lance do sada — alkane od ~10–12 ugljenikovih atoma, moguće fragmente masnih kiselina. Curiosity je izmerio 30–50 ppb, a modeli radiolitičke degradacije ukazuju da je početna koncentracija mogla biti 120–7.700 ppb. Iako istraživači ne tvrde da je to konačan dokaz života, mnogi nebiološki izvori su ograničeni, pa je biološko poreklo razumna, ali još nepotvrđena hipoteza.
Najveći organski lanci pronađeni na Marsu mogu ukazivati na moguće biološko poreklo
The Curiosity rover found evidence of long, organic molecules in Mars rocks, and a new analysis suggests they could reasonably have a biological origin. | Credit: NASA/Dan Gallagher
Naučnici koje predvodi NASA objavili su da su u uzorku iz Cumberland mudstone na Marsu otkriveni najduži organski molekuli do sada zabeleženi na Crvenoj planeti. Radi se o alkaničnim lancima sastavljenim od približno 10–12 atoma ugljenika, koji bi mogli biti fragmenti masnih kiselina — molekula često povezanih sa biološkim procesima, ali ne i isključivo biogenog porekla.
Rad je objavljen 4. februara u časopisu Astrobiology. Istraživači su kombinovali podatke sa rover-a Curiosity, matematičko modelovanje i rezultate radioliznih eksperimenata (koji ispituju razgradnju molekula pod dejstvom zračenja) kako bi modelirali koliko je ovih molekula moglo postojati kada su sedimenti položeni pre oko 2,5 milijarde godina.
A gif showing the Cumberland Drill Hole, where Curiosity took a sample containing organic molecules. | Credit: NASA/JPL-Caltech/MSSS
Uzorak iz Cumberland-a ima izmerenu koncentraciju alkanâ od oko 30–50 ppb (delova na milijardu). Međutim, deo stene bio je izložen površinskom zračenju otprilike 80 miliona godina, što značajno smanjuje količinu organskog materijala. Na osnovu konzervativnih procena radiolitičke degradacije, istraživači su procenili da je početna koncentracija mogla biti između 120 i 7.700 ppb (alkani ili masne kiseline od kojih su fragmenti).
Koje poreklo su razmotrili istraživači?
Tim je sistematski isključio ili ograničio nekoliko nebioloških izvora:
Curiosity drills into Cumberland, collecting its second Martian sample. | Credit: NASA/JPL-Caltech
- Iz svemira: Međuplanetarne prašine i meteoriti dovode organske materije, ali ovakvi IDP-ovi ne prodiru u čvrstu stenu i nema dokaza o lokalnim meteoritnim udarima koji bi objasnili koncentraciju u Cumberland-u.
- Atmosfersko taloženje: Drevna atmosfera Marsa verovatno nije bila dovoljno bogata i mutna da obezbedi višu lokalnu koncentraciju takvih dugih lanaca.
- Interakcije voda–stena: Tipično proizvode kraće ugljovodonike; formiranje masnih kiselina ovim putem zahteva visoke temperature koje uzorak ne pokazuje.
Međutim, istraživači ne mogu u potpunosti isključiti abiotsku sintezu u hidrotermalnim sistemima i naknadni transport organskih jedinjenja vodom do mesta taloženja.
"Da budemo jasni, ne tvrdimo da je u Cumberland mudstone pronađen dokaz drevnog marsovskog života," navode autori u radu. "Ali s obzirom na to da razmatrani nebiološki izvori ne objašnjavaju u potpunosti zabeležene koncentracije, razumno je hipotetisati da biološki procesi mogu biti odgovorni za neke od ovih molekula."
Pored samih molekula, kontekst uzorka je povoljan za očuvanje organskih materija: prisustvo glinenih minerala (koji nastaju u prisustvu vode), hranljivih nitrata, sumpora i određenih formi ugljenika koji su često povezani sa biološkim aktivnostima.
Šta sleduje?
Autori pozivaju na laboratorijske eksperimente na Zemlji koji bi simulirali uslove Cumberland mudstone-a i martovskog okruženja kako bi se bolje procenile brzine razgradnje i evolucije masnih kiselina pod martovskim uslovima. Konačan odgovor može doneti jedino analiza uzoraka vraćenih sa Marsa u laboratorijske uslove na Zemlji — cilj koji je u planu, ali tehnički i politički složen.
Zaključno, otkriće predstavlja značajan korak u identifikaciji organskih molekula na Marsu i otvara realnu, ali još nepotvrđenu mogućnost da su neki od njih bili proizvedeni biološkim putem. Potvrda će zahtevati dalja ispitivanja i eventualno uzorkovanje sa boljim instrumentima ili povratak uzoraka na Zemlju.
Pomozite nam da budemo bolji.
