SAD su u okviru operacije "Operation Epic Fury" izvele napade na iranske vojne ciljeve koristeći Tomahawk rakete, B-2 stealth bombardere, F/A-18 i F-35 lovce, kao i po prvi put u borbenim dejstvima — jeftine jednokratne "kamikaze" dronove po uzoru na Shahed. Pentagon je, prema izvoru, koristio AI alate kompanije Anthropic, iako detalji njihove primene nisu javno potvrđeni. U operaciji su korišćeni i MQ-9 Reaper dronovi, sistemi za protiv-dronsku odbranu i precizne krstareće rakete.
SAD U Operaciji "Epic Fury": Anthropic AI, B-2 Bombarderi i Jeftini "Kamikaze" Dronovi U Napadima Na Iran
Smoke rises following an explosion, after Israel and the U.S. launched strikes on Iran, in Tehran, Iran, February 28, 2026. Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS
Sjedinjene Države su u subotu pokrenule višestruke napade na iranske vojne ciljeve u okviru operacije nazvane "Operation Epic Fury", koristeći kombinaciju krstarećih raketa, stealth bombardera, borbenih aviona i, po prvi put u borbenim dejstvima, jeftinih jednokratnih napadačkih dronova po uzoru na iranske modele.
Pregled Akcije
U.S. Central Command (CENTCOM) objavio je fotografije i snimke koje prikazuju rakete Tomahawk, borbene avione F/A-18 i F-35, kao i detalje o ciljevima i upotrebljenoj opremi. Prema objavljenim podacima, napadi su bili usmereni na ukopane i ojačane raketne objekte i druge vojne ciljeve.
Veštačka Inteligencija
Pentagon je, prema izvoru upućenom u događaj, koristio usluge kompanije Anthropic, uključujući alate iz familije Claude. Ova upotreba usledila je dan nakon što su američke vlasti označile Anthropic kao rizik za lancu snabdevanja i kada je predsednik Donald Trump naložio obustavu saradnje vlade sa kompanijom.
Reuters nije mogao nezavisno da utvrdi na koji su način konkretno AI alati korišćeni u planiranju ili vođenju napada. Pentagon i Anthropic nisu odmah odgovorili na zahteve za komentar. Anthropic je ranije radio sa poverljivim podacima kroz dogovore sa cloud provajderom Amazon, i njegovi alati već su prisutni u američkim obaveštajnim i vojnim strukturama.
Bombarderi B-2
B-2 stealth bombarderi poslati su da pogode ukopane i ojačane raketne objekte koristeći bombe od 2.000 funti. B-2 je letelica tipa "flying wing" vredna oko 2 milijarde dolara, sa rasponom krila od 172 stope (52,4 m) i sposobnošću dugih misija (do oko 6.000 nautičkih milja bez dopune, mada većina zadataka zahteva više mid-air dopuna goriva).
Dronovi
CENTCOM je potvrdio upotrebu jednokratnih napadačkih dronova koji su, prema objavljenim fotografijama, vizuelno gotovo identični sistemu LUCAS (Low-Cost Unmanned Combat Attack System) koji proizvodi američka kompanija Spektreworks iz Phoenixa. Pentagon je takođe istakao da su ovi kamikaze dronovi modelovani po iranskim Shahed tipovima i da su namenjeni masovnoj, jeftinoj proizvodnji.
Cena LUCAS sistema se procenjuje na oko 35.000 dolara po jedinici. Pored njih, u operaciji su korišćeni i skuplji MQ-9 Reaper dronovi i sistemi za odbranu od dronova.
Tomahawk Krstareće Rakete
Tomahawk Land Attack Missile (TLAM) korišćen je za udare na udaljene ciljeve. Raketa ima domet do oko 1.000 milja (1.600 km), dužinu oko 6,1 metar i masu oko 1.510 kg. Proizvođač je Raytheon (deo RTX), a Tomahawk nije naoružan nuklearnom bojevom glavom. Pentagon planira kupovinu novih primeraka u predstojećim godinama, a prosečna cena po raketi iznosi oko 1,3 miliona dolara. Postoje tekući programi za modernizaciju i povećanje proizvodnje do cilja od oko 1.000 jedinica godišnje.
F/A-18 i F-35 Lovci
CENTCOM je objavio snimke F/A-18 i F-35 aviona koji su učestvovali u udarima. F-35, petogeneracijski stealth lovac, sposoban je za nošenje precizno navođenog naoružanja i izbegavanje radarske detekcije. F/A-18 je višenamenski avion koji može izvoditi misije vazduh-vazduh i vazduh-zemlja.
Reuters: izveštavanje Deepa Seetharaman i Mike Stone; uređivanje Chris Sanders, Deepa Babington i Nick Zieminski.
Pomozite nam da budemo bolji.
