State Department je značajno smanjio diplomatsko prisustvo na Bliskom istoku zbog eskalacije sukoba sa Iranom. Više od 9.000 Amerikanaca se vratilo kući, a Ministarstvo je u kontaktu sa približno 3.000 ljudi koji traže pomoć. Konzularne usluge su ograničene, organizovani su čarter letovi i kopneni transferi, dok se u regionu beleže napadi na diplomatske objekte.
Masovno Povlačenje Diplomata SAD Sa Bliskog Istoka Nakon Napada Na Iran: Amerikanci U Neizvesnosti
Security forces fire tear gas to disperse a protest against U.S. and Israeli attacks on Iran, at a bridge leading to the fortified Green Zone where the U.S. Embassy is located in Baghdad, Sunday, March 1, 2026. (AP Photo/Hadi Mizban)(ASSOCIATED PRESS)
VAŠINGTON (AP) — Najveće povlačenje američkog diplomatskog osoblja sa Bliskog istoka od početka rata u Iraku pre više od dve decenije izaziva ozbiljne probleme za američku administraciju dok sukob sa Iranom eskalira.
State Department je zatvorio nekoliko ambasada za javnost, obustavio rad najmanje jednog konzulata, naložio odlazak neesencijalnog osoblja i porodica iz najmanje šest zemalja i savetovao Amerikance u 14 država da što pre napuste region, iako su veliki aerodromi zatvoreni i mnogi letovi otkazani.
People arrive at the International Airport in Frankfurt, Germany, after being evacuated from Dubai on a commercial flight, Tuesday, March 3, 2026. (AP Photo/Michael Probst)(ASSOCIATED PRESS)
Evakuacije, čarteri i kopneni transferi
Ministarstvo je saopštilo da se više od 9.000 Amerikanaca bezbedno vratilo iz regiona od vikenda, mnogi bez direktne pomoći vlade, dok je oko 3.000 ljudi stupilo u kontakt sa State Departmentom tražeći pomoć ili informacije o napuštanju regiona.
Prema izjavama zvaničnika, organizovani su čarter letovi iz Jordana, Saudijske Arabije i Ujedinjenih Arapskih Emirata. U državama gde su aerodromi ili vazdušni prostor zatvoreni, ministarstvo koordinira kopneni prevoz do zemalja iz kojih postoje letovi, kao što su Egipat i Oman.
Police officers fire tear gas shells to disperse Shiite Muslims marching toward U.S. Embassy during a rally to condemn the killing of Iranian Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei, in Islamabad, Pakistan, Sunday, March 1, 2026. (AP Photo/M.A. Sheikh)(ASSOCIATED PRESS)
Ograničene konzularne usluge i diplomatski pritisak
Hitno smanjenje osoblja i zatvaranje predstavništava znatno su smanjili kapacitet za pružanje konzularne pomoći u slučajevima koji bi inače bili rutinski. Konzularne usluge su ograničene ili nedostupne u mnogim mestima, a smanjeni broj osoblja ograničava i zvanične kontakte sa saveznicima u zemljama poput Bahreina, Jordana, Kuvajta, Libana, Pakistana, Katara i Saudijske Arabije.
U ponedeljak je State Department objavio savet na platformi X kojim je pozvao Amerikance da napuste 14 zemalja regiona, uključujući Bahrein, Egipat, Iran, Irak, Izrael, Jordan, Kuvajt, Liban, Oman, Katar, Saudijsku Arabiju, Siriju, UAE i Jemen — uprkos širokim prekidima komercijalnog saobraćaja.
Smoke rises from Israeli airstrikes in Dahiyeh, a southern suburb of Beirut, Lebanon, Tuesday, March 3, 2026. (AP Photo/Hussein Malla)(ASSOCIATED PRESS)
Napadi i bezbednosni incidenti
Jedan dron je pogodio kompleks američke ambasade u Rijadu izazvavši „ograničeni požar“ i delimično urušavanje krova, ali prema internom memorandumu State Departmenta nije bilo poginulih niti povređenih među osobljem. Dva drona pogodila su i oblast u blizini ambasade u Kuvajtu bez žrtava.
Pitanja spremnosti i upoređenje sa prošlim evakuacijama
„Ako se Amerikancima naređuje da odu, a ne daju im se održive opcije, to sugeriše jedno od dve stvari: sistem nije aktiviran, ili je sistem atrofirаo,“ izjavio je Shawn VanDiver, predsednik AfghanEvac.
Eksperti i analitičari upoređuju obim povlačenja sa operacijama uoči invazije na Irak 2003. i sa evakuacijom iz Avganistana 2021., kada je u samo nekoliko dana evakuisano oko 121.000 ljudi.
Smoke rises up behind Azadi, or freedom tower, following a U.S.-Israeli military strike in Tehran, Iran, Tuesday, March 3, 2026. ((Davoud Ghahrdar/ISNA via AP)(ASSOCIATED PRESS)
Pravna i praktična ograničenja
Savezna vlada SAD ne može primorati američke državljane da napuste neku zemlju; u retkim slučajevima američki pasoši se mogu ograničiti za putovanja u određenu destinaciju (primer je Severna Koreja). Senator Marco Rubio je ranije izrazio stav da bi takva zabrana mogla biti razmatrana i za Iran.
State Department ne vodi tačan registar svih Amerikanaca u inostranstvu i zato ne objavljuje procenu njihovog broja; ipak, veruje se da desetine hiljada Amerikanaca, uključujući mnoge dvojne državljane, žive u Izraelu, Libanu, Egiptu i Iranu.
State Department za sada nije odgovorio na dodatna pitanja o planiranju kadrova i procedurama pomoći građanima u slučaju daljeg pogoršanja sukoba.
Pomozite nam da budemo bolji.
