JWST je snimio nebulu PMR 1, poznatu kao "Exposed Cranium", otkrivajući dosad neviđene strukture u bliskom i srednjem infracrvenom opsegu. NIRCam ističe belu ivicu i tamnu centralnu prugu, dok MIRI otkriva gušće, slojevite oblake i plavičastu spoljašnjost. Zajedno, snimci pokazuju višestruke faze izbacivanja gasa i prašine tokom kasne evolucije zvezde, a njena konačna sudbina zavisi od mase.
Džeims Veb razotkriva 'Exposed Cranium': Novi snimci nebule PMR 1
The PMR 1 "Exposed Cranium" nebula as seen by Webb's NIRCam (left) and MIRI (right) instruments. . | Credit: NASA, ESA, CSA, STScI, Image Processing: Joseph DePasquale (STScI)
Moćni svemirski teleskop Džeims Veb (JWST) objavio je detaljne snimke nebule PMR 1, poznate kao "Exposed Cranium" — šarolike ostatke umiruće zvezde udaljene oko 5.000 svetlosnih godina u sazvežđu Vela. Prvi put otkrivena 2014. godine teleskopom Spitzer, nebula je do sada bila malo proučavana, a sada njene strukture postaju jasnije zahvaljujući Webbovim instrumentima.
An image of the egg nebula, with a glowing streak of pink gas in the middle surrounded by concentric circles of white like with four diagonal beams of light streaking from top left to bottom right all in front of a deep space starry background
Kako su snimci nastali
Nova kompozicija sastoji se iz dve slike snimljene različitim instrumentima: NIRCam (bliski infracrveni opseg) levo i MIRI (srednji infracrveni opseg) desno. Posmatranja na različitim talasnim dužinama omogućavaju astronomima da otkriju suptilne strukture gasa i prašine koje su ranije bile nevidljive.
An image of a spiral galaxy on a splotchy black and white background with a stream of black material emerging from the galaxy
Šta pokazuju NIRCam i MIRI
Na NIRCam snimku spoljašnja „mehurasta“ struktura nebulе ima svetlu, gotovo belu ivicu, dok unutrašnji oblaci svetle narandžasto. Jasno je vidljiva tamna, vertikalna pruga koja deli centar objekta i stvara utisak dve hemisfere, što je doprinelo nadimku "Exposed Cranium". Kroz spoljašnji omotač u bliskoinfrarednom svetlu vide se i pozadinske zvezde i daleke galaksije.
Hundreds of gold and orange clouds with feathered trails going down behind them. The small clouds are covering a few scattered, bright stars.
Na MIRI snimku spoljašnji mehurić dobija plavičasto-ljubičasti ton, a unutrašnji oblaci deluju gušći i slojevitiji. Centralna tamna pruga je manje uočljiva jer je delimično zaklonjena prašinom i gustim gasom, a u MIRI snimku deluje i povezanije sa dvema suprotnim erupcijama gasa na vrhu i dnu nebulе.
Šta nam govore snimci
Kombinacija NIRCam i MIRI posmatranja daje potpuniju sliku procesa koji oblikuju PMR 1: jasnu spoljašnju školjku izbačenu ranije u životu zvezde i svežije, slojevite oblake unutra koji sadrže mešavinu gasova i prašine. Ove faze ukazuju na višestruka izbačanja materijala tokom konačnih etapa zvezdne evolucije.
Konačna sudbina zvezde
Šta će se desiti sa centralnom zvezdom zavisi od njene mase: masivnija može da eksplodira kao supernova, dok će zvezda manjeg i srednjeg masenog opsega verovatno nastaviti da odbacuje spoljne slojeve i na kraju ostaviti gust, topljeni ostatak — belu patuljastu zvezdu.
Ova otkrića ponovo pokazuju koliko je važno posmatranje u više talasnih dužina: svaki opseg svetlosti otkriva različite komponente i istoriju kosmičkih događaja.
Detalji: Objekt: PMR 1 ("Exposed Cranium"); Lokacija: oko 5.000 svetlosnih godina, sazvežđe Vela; Datum objave snimaka: 25. feb 2026; Instrumenti: NIRCam i MIRI na JWST.
Pomozite nam da budemo bolji.
