Windward AI je 8. marta prijavio da je ruski tanker M/V TRUST izveo "polu‑tamni" ship‑to‑ship transfer sirove nafte u Zalivu Oman, procenjen na oko 29,3 miliona USD. Jedan od brodova je isključio AIS tokom produženog susreta, što otežava praćenje. Incident se dogodio tokom povećanih tenzija u regionu i ukazuje na taktike kojima se pokušava zaobići zapadne sankcije.
Ruski tanker M/V TRUST izveo 'polu-tamni' transfer nafte u Zalivu Oman — Moskva navodno zaobilazi sankcije
A crude oil tanker sits anchored in Muscat during the U.S.-Israeli conflict with Iran in Muscat, Oman, March 6, 2026.(Reuters Photos)
Pomorska obaveštajna firma Windward AI je 8. marta prijavila da je pod ruskom zastavom ploveći tanker M/V TRUST, brod koji se nalazi na crnim listama SAD, EU i Velike Britanije, izveo "visokoverovatni" prikriven ship‑to‑ship transfer sirove nafte u teritorijalnim vodama Omana.
Ključni podaci
Vrednost tereta: Otprilike 29,3 miliona USD (procena zasnovana na ceni od ~90 USD po barelu, stanje 10. marta).
Količina: Prethodno ukrcano oko 325.000 barela sirove nafte u luci Ust‑Luga, Rusija.
Russian President Vladimir Putin meets the Russian delegation and some officials ahead of the Istanbul talks May 14, 2025, in Moscow, Russia.
Metod: Operacija opisana kao 'polu‑tamni' transfer — jedan brod je emitovao AIS signal, dok je drugi imao isključen AIS, olakšavajući prikrivanje transfera.
Kontekst i implikacije
Windward navodi da je transfer izveden u trenutku pojačane vojno‑političke tenzije u regionu, nakon operacije nazvane "Operation Epic Fury", što je, prema analitičarima, moglo smanjiti nadzor i omogućiti prikrivenu aktivnost. Analitičari upozoravaju da ovakve taktike ukazuju na sistematske pokušaje Moskve da održi izvoz nafte uprkos zapadnim sankcijama uvedenim nakon početka rata u Ukrajini.
Šta znači 'polu‑tamni' susret?
Windward objašnjava da 'polu‑tamni' susret podrazumeva da je samo jedan od učesničkih brodova emitovao AIS signal. Potpuno 'tamni' susret bi podrazumevao da nijedan od brodova nije emitovao.
Prema izveštaju, M/V TRUST se sidrio i isključio svoj AIS transponder tokom dugotrajnog stacionarnog susreta sa drugim tankerom, što odgovara praksi korišćenja anonimnih plovila za međusobni prenos tereta.
A navy vessel sails in the Strait of Hormuz, a vital waterway through which much of the world's oil and gas passes, March 1, 2026.
Širi uticaj na tržište
Incident se poklopio sa periodom veće volatilnosti na tržištu energije: cena nafte je prema izveštajima premašila 100 USD po barelu 9. marta dok su trgovci procenjivali rizike poremećaja tranzita kroz moreuz Hormuz, koji prenosi oko petine svetske naftne ponude (izvor: CNBC).
Reakcije i napomene
Ruski predsednik Vladimir Putin je 9. marta izjavio da je Rusija spremna da obnovi dugoročnu energetsku saradnju sa evropskim kupcima ukoliko oni to odluče (Reuters). Sa druge strane, u američkim medijima pojavile su se tvrdnje i spekulacije o mogućoj ruskoj podršci Iranu u aktuelnom regionalnom sukobu; Kremlj to nije javno potvrdio.
Napomena: U prethodnim izveštajima se pominje ime Pete Hegsetha u ulozi kritičara ruske umešanosti — on je poznat američki medijski ličnost i komentator, ne službeni "Secretar of War"; takve netačne titule su ispravljene u ovom tekstu radi jasnoće.
Zaključak
Windward upozorava na postojanje "operativnih slepih tačaka" koje omogućavaju da se ovakve nezakonite ili prikrivene pomorske aktivnosti odvijaju uz relativno malu smetnju. Incident s M/V TRUST pokazuje kako tehničke taktike (isključivanje AIS) i geopolitička nestabilnost mogu biti iskorišćeni za obilaženje sankcija i održavanje tokova energije na crnom tržištu.
Pomozite nam da budemo bolji.
