Studija Univerziteta u Oxfordu pokazuje da evropski ježevi mogu da čuju do oko 85 kHz, znatno više nego ljudi (oko 20 kHz). Istraživanje, zasnovano na merenju moždanih odgovora i 3D modelu uha, otkriva mehanizme koji omogućavaju prijem ultrazvuka. Nalaz može omogućiti razvoj ciljnih zvučnih odbojnika koji bi smanjili sudare sa mašinama, ali su potrebna dalja ispitivanja da se proceni efikasnost i uticaj na staništa, naročito bašte.
Otkrivena tajna sluha ježa: Čuju do 85 kHz — šta to znači za njihovu zaštitu?
We now know hedgehogs hear sounds far beyond the limit of humans [Getty Images]
Naučno istraživanje Univerziteta u Oxfordu otkriva da evropski ježevi mogu da čuju zvuke do otprilike 85 kHz — znatno više od ljudi, koji registruju do oko 20 kHz. Ovo otkriće otvara nove mogućnosti za razumevanje njihove komunikacije i za razvoj ciljane zaštite koja bi smanjila sukobe sa mašinama i saobraćajem.
Kako su istraživali
Istraživači su, u saradnji sa bioakustičarima, koristili niz zvučnih impulsa i piskova koje su puštali anesteziranim ježevima prikupljenim iz centra za spasavanje. Pritom su merili moždane odgovore životinja (odgovore slušnog korteksa) kako bi precizno odredili koje frekvencije jež može da detektuje.
The scientists want to find a method of keeping hedgehogs away from cars [Getty Images]
Zbog čega mogu da čuju visoke frekvencije
Na osnovu 3D modela uha, naučnici su utvrdili da je u strukturi ježevog uha prisutna relativno kruta niz kostiju koja efikasno prenosi visokofrekventne tonove — mehanizam koji funkcioniše na način sličan uhu nekih slepih miševa koji koriste eholokaciju.
"Sa velikim iznenađenjem i zadovoljstvom otkrili smo da ježevi mogu da čuju do 85 kHz," kaže dr Sophie Rasmussen sa Univerziteta u Oxfordu.
Moguće primene i ograničenja
Jedna od praktičnih primena mogla bi biti razvoj ciljnih zvučnih odbojnika koji bi odvratili ježeve od opasnih mašina — automobila, kosilica i trimera — bez ometanja ljudi i većine kućnih ljubimaca. Međutim, autori naglašavaju da su potrebna dodatna ispitivanja da se utvrdi koje tačno frekvencije i obrasci zvuka deluju kao odbojni stimulus, i da li takvi uređaji ne bi neželjeno odbili ježeve iz bašti koje su im sve važnije kao staništa.
Hedgehogs are wild animals but thousands of injured creatures are cared for every year [Getty Images]
"Da li ih plaše glasni krikovi ili bi bolje delovao pulsirajući ton?" dodaje Rasmussen, ističući potrebu za daljim eksperimentima.
Society of Motor Manufacturers and Traders (SMMT) napominje da su ultrazvučne zviždaljke već dostupne na tržištu, ali SMMT-ov izvršni direktor Mike Hawes upozorava:
"Iako istraživanje sugeriše da bi one mogle pružiti veću zaštitu ježevima na putevima, potrebna su detaljnija istraživanja da bi se razumelo koliko su efikasne."
Značaj za spasilačke centre i očuvanje
Hiljade ježeva svake godine završe u centrima za spasavanje u Velikoj Britaniji, gde mogu biti izloženi nečujnim, ultrazvučnim sumovima i zujanju mašina koje im možda stvaraju stres. Razumevanje njihovog sluha može pomoći u boljem prilagođavanju sredina za oporavak i u donošenju mera koje smanjuju mortalitet usled sudara na putevima.
Istraživanje je objavljeno u časopisu Biology Letters, a vrsta je prema IUCN-u klasifikovana kao "near-threatened" (skoro ugrožena). Autori naglašavaju da su dalja polja ispitivanja — uključujući testiranje stvarne efikasnosti zvučnih odbojnika u prirodnim uslovima — neophodna pre široke primene.
Zaključak: Otkriće da ježevi registruju ultrazvuk menja način na koji ih posmatramo: pored hemijske i vizuelne komunikacije, možda stalno razmenjuju zvučne signale koje mi ne čujemo. To otvara nove puteve za zaštitu i istraživanje, ali i nalaže oprez pri primeni tehnologije u prirodi.
Pomozite nam da budemo bolji.
