U Old Dongoli otkriven je skup od preko 20 fragmenata papira iz kasnog 16. ili ranog 17. veka, među kojima se nalazi uredba izdana u ime kralja Qashqasha. Dokument, napisan od strane pisara Hamada i upućen službeniku Khidru, nalaže razmenu ovce i njenih potomaka za tri jedinice tekstila. Kombinacijom numizmatike i radiokarbonskog datiranja autori stavljaju ovaj nalaz u period Funž dinastije i time pomeraju Qashqasha iz domene legende u verodostojan istorijski okvir.
Papirić Star 400–500 Godina Potvrđuje Postojanje Legendarog Kralja Qashqasha
Archaeologists Found Proof of a Legendary KingAlbert_Karimov - Getty Images
U ruševinama starog grada Old Dongole na severu Sudana otkriven je skup od više od 20 fragmenata papira iz perioda otprilike kasnog 16. do ranog 17. veka (oko 400–500 godina). Među njima se nalazi mali, istrošen list dimenzija oko 4 x 3,5 inča (približno 10 x 9 cm) koji sadrži administrativnu uredbu izdatu u ime kralja Qashqasha — nalaz koji premesta ovu figuru iz domena legendi u istorijski kontekst.
Arheološki kontekst i datovanje
Fragmente su pronašli arheolozi u zgradi označenoj kao A.1, poznatoj i kao House of the Mekk, koja se nalazi blizu istočne obale Nila i po veličini i kompleksnosti verovatno je služila kao rezidencija visokorangirane ličnosti. Uz papire su u istom sloju nađeni luksuzni tekstili, nakit, kožne cipele, drška bodeža od slonovače ili rogovine nosoroga i kugle za musketu.
Autori studije objavljene u časopisu Azania: Archaeological Research in Africa kombinovali su numizmatičke dokaze, radiokarbonsko datiranje organskih ostataka i uporedne pisane izvore kako bi odredili starost nalaza. Ova kombinacija metoda ukazuje da fragmente treba smestiti u period Funž dinastije, u prelaz između 16. i 17. veka.
Sadržaj uredbe i njeno značenje
Najznačajniji list, potpisan kao uredba, prema paleografskim analizama napisao je pisar Hamad i upućen je službeniku Khidru. Tekst naređuje da Khidr nadzire primopredaju tri jedinice tekstila od Muhammada al-Araba u zamenu za jednu ovcu i njeno potomstvo, pri čemu ovca pripada Abd al-Jabiru. Sama sadržina je administrativne, rutinske prirode, ali je izuzetna po tome što je izdata u ime kralja Qashqasha, ranije poznatog uglavnom iz usmenih predanja i hagiografije.
Nalaz pokazuje da se kraljevska vlast u Dongoli tokom tog perioda bavila i svakodnevnim pitanjima ekonomije i društvenih odnosa — razmene stoke i tekstila imale su i praktičnu i statusnu ulogu, jer su pristup zaželenim tkaninama i darovanje učvršćivali veze i ugled vladajućih.
Dodatne beleške i interpretacija
Na poleđini papira nalazi se delimično očuvan tekst; oštećenja onemogućavaju precizno čitanje, ali stručnjaci veruju da je reč o napomenama vezanim za pamuk ili pokrivke za glavu. Arheološki sloj u kojem su pronađeni fragmenti sugeriše da su dokumenti mogli biti napisani, čuvani neko vreme i na kraju odbačeni — takav proces nije neuobičajen u urbanim sredinama koje prolaze kroz političke i demografske promene.
Autori ističu da ovaj dokument predstavlja retku priliku da se istorijska figura, do tada prisutna pretežno u predajama, postavi u verodostojan istorijski okvir poduprt materijalnim dokazima. Nalaz otvara nove puteve za proučavanje uprave, društvenih mreža i arabizacije u Dongoli tokom perioda Funža.
"Dokumentarni izvori iz Old Dongole, uključujući naredbu koja nosi ime Qashqasha, omogućavaju uvid u mreže veza i lingvističke transformacije koje su oblikovale Nubiju pre kolonijalnog razdoblja."
Ovaj pronalazak ne menja samo lokalnu istoriju — on ilustruje kako i naizgled banalni administrativni zapisi mogu bitno doprineti razumevanju identiteta, vlasti i kulturnih interakcija u prelaznim periodima istorije.
Pomozite nam da budemo bolji.
