Hutiji iz Jemena, podržani od Irana, zasad se uzdržavaju od direktnog učešća u širem sukobu na Bliskom istoku zbog straha od atentata, unutrašnjih podela i ograničenih zaliha oružja. Ipak, grupa poseduje značajne zalihe dronova i pomerila je snage prema Crvenom moru, što ukazuje na mogućnost eskalacije. Analitičari smatraju da bi najverovatniji ciljevi bili napadi na brodove i naftne objekte, ali konačna odluka zavisi od daljeg razvoja sukoba i koordinacije s Iranom.
Zašto su hutiji iz Jemena zasad uzdržani — i kada bi mogli ući u sukob
Houthi supporters hold posters of Iran's late Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei, who was killed in an attack by Israel and the U.S., next to a giant Iranian flag as they protest the war on Iran, in Sanaa, Yemen, Friday, March 6, 2026. (AP Photo/Osamah Abdulrahman)(ASSOCIATED PRESS)
KAIR (AP) — Pobunjenici Hutiji iz Jemena, koje podržava Iran, do sada su ostali po strani dok se sukob u regionu širi, što postavlja pitanje zašto se nisu uključili i kada bi to mogli učiniti.
Iran je odgovorio pogodcima dronovima i raketama na Sjedinjene Države i Izrael, gađajući američke baze i objekte u zalivskim zemljama, remeteći trgovinske puteve i snabdevanje gorivom te ugrožavajući regionalni vazdušni saobraćaj. U prvoj pisanoj izjavi od kako je nasledio oca, novi iranski vrhovni vođa, ajatolah Mojtaba Khamenei, nagovestio je mogućnost otvaranja novih frontova — što analitičari tumače kao signal da bi Hutiji mogli uskoro postupiti po instrukcijama Teherana.
Zašto su hutiji uzdržani
Analitičari navode nekoliko razloga za njihovu uzdržanost: strah od atentata na lidere, unutrašnje podele u Jemenu, ograničene zalihe oružja i logističke prepreke usled prekida dotoka iz Irana. Dva zvaničnika iz medijskog i političkog biroa Hutija rekli su za Associated Press da su zalihe oružja smanjene nakon talasa napada tokom rata Izrael–Hamas, ali da grupa i dalje poseduje značajne zalihe dronova.
Koordinacija s Iranom i taktička strpljivost
Stručnjaci, među kojima je Ahmed Nagi iz International Crisis Group, kažu da je odluka Hutija da se drže po strani verovatno proračunata i usklađena sa Iranom. "Iz perspektive Teherana, Hutiji su sposobna i efikasna fronta koja može stvarno da utiče na situaciju", navodi Nagi, dodajući da Iran želi da zadrži mogućnost postupnog pojačavanja pritiska.
"Odluka nije o nevoljnosti da se interveniše, već o vremenu," rekao je Nagi.
Pripreme i potencijalne mete
Postoje indikacije da se Hutiji pripremaju za moguću eskalaciju: regrutovanje novih boraca, oslanjanje na domaću proizvodnju oružja i premještanje snaga duž zapadne obale prema Crvenom moru. Analitičari smatraju da bi, ukoliko se angažuju, njihovi najverovatniji ciljevi bili napadi na pomorski saobraćaj (posebno tankere i naftne instalacije), udari na Izrael i eventualno napadi na ciljeve povezane sa SAD u regionu.
Mojtaba Ferdousi Pour, Iranian Ambassador to Egypt, prays in front of a a makeshift memorial for Iran's late Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei, who was killed in a major attack by Israel and the United States, at the Iranian embassy in Cairo, Thursday, March 5, 2026. (AP Photo/Amr Nabil)(ASSOCIATED PRESS)
Tokom rata Izrael–Hamas Hutiji su već ometali plovidbu kroz Crveno more i gađali dronovima ciljeve u Izraelu, pa bi ponovna aktivnost u tom koridoru imala direktan efekat na globalne lance snabdevanja i cene energije.
Unutrašnji faktori i spoljne prepreke
Interni sukobi u Jemenu, javno protivljenje u Sani i oprez posle niz atentata na liderstvo dodatno ograničavaju mogućnosti Hutija. Dva zvaničnika su takođe izjavila da su SAD preko Omana poslale upozorenja Hutijima da ne učestvuju u širem ratu, i da su im mobilni telefoni i komunikacije pod nadzorom SAD i Izraela, zbog čega su lideri ograničeni u javnim nastupima.
Analitičari napominju da bi za konačnu odluku Hutija bilo presudno da postoje jasni strateški ciljevi — na primer direktna pretnja Iranu ili značajna prilika da nanesu pritisak na globalne energetske tokove.
Zaključak
Hutiji trenutno balansiraju između strateške korisnosti za Iran i sopstvenih ograničenja. Njihova rezerve oružja su smanjene, ali ne i iscrpljene, posebno u pogledu dronova; pomeranja snaga na zapadnoj obali ukazuju na spremnost za eskalaciju ukoliko se okolnosti promene. U narednim nedeljama i mesecima ključni faktori će biti dalji pravci iranskih napada, unutrašnja stabilnost u Jemenu i diplomatski pritisci preko posrednika poput Omana.
Izveštavali su Associated Press; Ahmed al‑Haj doprineo je iz Adena.
Pomozite nam da budemo bolji.
