Jemenska međunarodno priznata vlada izvela je najmanje 15 vazdušnih udara na položaje Hutija u zapadnom Taizu i Hodeidi, što označava značajnu eskalaciju sukoba. Huti su pokrenuli veliku ofanzivu ka al‑Makhi i Bab al‑Mandebu koristeći balističke rakete, dronove i artiljeriju. Prema AFP‑u, u sukobima je poginulo više od 120 boraca, a ima i civilnih žrtava. Zbog strateškog položaja, borbe mogu uticati i na bezbednost plovidbe kroz Crveno more.
Jemenska vlada pokrenula vlastite vazdušne napade na Hute — šta to znači za Bab al‑Mandeb i plovidbu
(Al Jazeera)
Međunarodno priznata jemenska vlada pokrenula je seriju vazdušnih udara na položaje Hutija, što predstavlja značajno zaoštravanje sukoba nakon krhkog primirja iz 2022. godine. Prema vojnom rukovodstvu, vladini avioni su u petak izveli najmanje 15 udara u zapadnim provincijama Taiz i Hodeida, pružajući vazdušnu podršku kopnenim snagama koje se suprotstavljaju velikoj Huti ofanzivi prema obali Crvenog mora i strateškom moreuzu Bab al‑Mandeb.
Šta se dogodilo
U četvrtak su snage Hutija pokrenule višesmernu ofanzivu u zapadnom Taizu i južnoj Hodeidi, koristeći balističke rakete, naoružane dronove i artiljeriju dok su kopnene jedinice pokušavale da napreduju prema al‑Makhi (Mocha) i položajima koji nadgledaju ulaz u Crveno more. Borbe su se, prema izveštajima AFP‑a i Al Jazeere, posebno koncentrisale oko al‑Baraha, Maqbanaha i brda koja nadgledaju putni koridor Taiz–al‑Makha.
Posledice i žrtve
Agencije navode da je od početka ofanzive ubijeno više od 120 boraca, što čini sukobe među najkrvavijim u Jemenu u poslednjih nekoliko godina. Takođe su prijavljene civilne žrtve: državna televizija Saba javila je o raketnom udaru na restoran u oblasti al‑Makha, a lokalni izvori su zabeležili smrtnost među civilima nakon napada na put Heijah al‑Abd južno od Taiza.
Regionalni kontekst i strateško značenje
Kontrola područja oko Bab al‑Mandeba ima široke geopolitičke posledice: taj moreuz je ključan za međunarodnu trgovinu i promet energenata kroz Crveno more. Huti su ranije izvodili napade i pretili pomorski saobraćaj, a proširenje njihovog uticaja oko Bab al‑Mandeba moglo bi dodatno ugroziti plovidbu i snabdevanje na široj ruti.
"U zapadnom Taizu Huti su privremeno zauzeli neke strateške položaje, ali vlada i saveznici su povratili deo izgubljene teritorije," rekao je Mohammed al‑Basha, jemensko‑američki analitičar.
Vazduhoplovna snaga predsedničke vlade i raniji tok sukoba
Pre ovog zaoštravanja, većinu vazdušnih udarnih operacija u ratu 2015–2022. izvodila je saudijska koalicija, nakon što su tokom intervencije bili pogođeni jemenski aerodromi, avioni i sistemi protivvazdušne odbrane. Moderni jemenski vazduhoplovni kapacitet formiran je posle ujedinjenja 1990. i obuhvatao je i sovjetske i zapadne tipove aviona, ali je tokom rata znatno oslabljen i podeljen.
Humanitarna dimenzija
Sukob u Jemenu već je prouzrokovao veliku humanitarnu krizu. Ujedinjene nacije su 2021. procenile da je od 2014. godine život izgubilo oko 377.000 ljudi, pri čemu je značajan deo smrti povezan sa nestašicom hrane i nedostatkom zdravstvene zaštite. Dokumentovani su i brojni udari koji su pogodili civilne objekte tokom trajanja rata, što dodatno komplikuje humanitarnu situaciju.
Šta pratiti dalje
Ključni indikatori za naredni razvoj situacije su: kontrola visova kao što je Jabal Numan koji nadgleda koridor Taiz–al‑Makha, dalji angažman vladine avijacije, moguće nove pomorske prekidne mere od strane Hutija i reakcije međunarodnih aktera koje utiču na bezbednost pomorskog saobraćaja kroz Crveno more.
Napomena: Podaci u članku zasnovani su na izveštajima AFP‑a, Al Jazeere i jemenskih zvaničnih izvora. Neki izveštaji o broju civilnih žrtava dolaze iz vladinih i lokalnih izvora i mogu se razlikovati od nezavisnih procena.
Pomozite nam da budemo bolji.
