Najstariji Snimak Pesme Grbavog Kita (1949) Otkriva Tiši Zvučni Pejzaž Okeana i Uticaj Ljudske Buke

PORTLAND, Maine — Melanholična pesma grbavog kita, zabeležena davne 1949. godine, ponovo je ugledala svetlost dana i mogla bi da pomogne naučnicima da bolje razumeju kako ogromne vrste komuniciraju u promenjenom, danas mnogo bučnijem okeanu.

Snimak je zabeležen u martu 1949. na obalama Bermuda i pripisuje se grbavom kitu, navode istraživači sa Woods Hole Oceanographic Institution iz Falmuta, Massachusetts. Zvuk je sačuvan na dobro očuvanoj plastičnoj ploči snimljenoj Gray Audograph diktafonom — uređajem koji se koristio u 1940-im.

Zašto je snimak važan

Kako objašnjava Peter Tyack, morski bioakustičar i emeritus istraživač u Woods Hole-u, pored same kitolike pesme važno je i to što snimak beleži tadašnji zvučni pejzaž okeana.

This photo provided by the Woods Hole Oceanographic Institution shows a Gray Audograph, a device used to record sound, on Feb. 4, 2026, in Woods Hole, Mass. (Rachel Mann/Woods Hole Oceanographic Institution via AP)(ASSOCIATED PRESS)

"Ovi snimci nam ne samo omogućavaju da pratimo zvuke kitova, već nam govore i kakav je bio zvučni pejzaž okeana krajem 1940-ih. To je vrlo teško rekonstruisati na drugi način," rekao je Tyack.

Okean krajem 1940-ih bio je znatno tiši nego danas, pa poređenje tog ozvučenja sa savremenim snimcima može pomoći istraživačima da razumeju kako porast brodskog saobraćaja i druga ljudska aktivnost utiču na ponašanje i komunikaciju kitova. Nacionalna uprava za okeane i atmosferu (NOAA) ranije je pokazala da kitovi menjaju pozive u zavisnosti od buke u okruženju.

Kako je snimak pronađen

Naučnici iz Woods Hole-a otkrili su snimak dok su digitalizovali stare audio zapise. U to vreme su istraživači na brodu testirali sonar i izvodili akustičke eksperimente u saradnji sa U.S. Office of Naval Research. Kako navodi Ashley Jester, direktorica istraživačkih podataka i bibliotečkih usluga u Woods Hole-u, ekipa tada nije bila sigurna šta tačno snima, ali je odlučila da zabeleži i sačuva zvuke.

"Bili su znatiželjni. Držali su snimač uključenim i pravili zapise čak i kada su namerno utišavali buku sa broda kako bi snimili što više zvuka okeana. I sačuvali su te zapise," rekla je Jester.

This photo provided by the Woods Hole Oceanographic Institution shows a whale off the West Antarctica Peninsula on Jan. 4, 2017. (Tyler Rohr/Woods Hole Oceanographic Institution via AP)(ASSOCIATED PRESS)

Šta snimak govori o kitovima

Kitovi koriste zvuke — klikove, zvižduke i pozive — za nalaženje hrane, navigaciju, lociranje jedinki i razumevanje okoline. Neki od tih zvukova imaju ponavljajuću, pesmi nalik strukturu; grbavi kitovi su naročito poznati po složenim vokalizacijama koje ponekad deluju eterično ili tužno. Odrasli grbavi kitovi mogu težiti više desetina tona (preko 24.000 kg).

Ovaj snimak, koji datira gotovo 20 godina pre nego što je Roger Payne popularizovao ideju kitolike pesme, predstavlja dragocen istorijski zapis koji naučnicima omogućava da kvantitativno uporede kako su vokalizacije i ambijentalni šumovi evoluirali kroz vreme.

Hansen Johnson iz Anderson Cabot Centra za život okeana u New England Aquarium ocenio je da je otkriće i naučno vredno i emotivno inspirativno: "Prelepo je slušati i budi radoznalost ljudi za okean i brigu za morske vrste."

Otkriće podstiče nove analize: digitalna restauracija snimka, poređenje frekventnih i vremenskih obrazaca pesme sa modernim zapisima i istraživanja uticaja antropogenog šuma na komunikaciju i ponašanje kitova.