Paul Ehrlich (1932–2026) bio je entomolog i istaknuti zagovornik politike kontrole stanovništva, najpoznatiji po knjizi The Population Bomb (1968) u kojoj je predvidao masovne gladi koje se nisu ostvarile. Njegove oštre prognoze i predlozi — uključujući prinudne mere — izazvali su snažne etičke i javne debate. Bio je i uticajan naučnik u entomologiji i dobitnik brojnih međunarodnih nagrada.
Paul Ehrlich (1932–2026): Kontroverzni Prorok "Population Bomb" i Njegovo Nasleđe
Paul Ehrlich, left, on Johnny Carson’s show in 1979: despite getting things so badly wrong, Ehrlich continued to be regarded as a guru by many in the environmental movement - Gene Arias/NBC
Paul R. Ehrlich, entomolog po obrazovanju i javni zagovornik politike kontrole rađanja, preminuo je u 93. godini. Postao je najpoznatiji po knjizi The Population Bomb (1968), u kojoj je upozoravao na brzi rast stanovništva i predviđao masovne gladi i društvenu krizu — prognoze koje se na globalnom nivou nisu ostvarile, ali su mu donele veliku pažnju i kontroverze.
Ehrlich’s 1968 bestseller
Rani život i naučni rad
Rođen je 29. maja 1932. u Filadelfiji, a detinjstvo je proveo u Maplewoodu, New Jersey, "jureći leptire i disektujući žabe" kako je često govorio. Studirao je zoologiju na Univerzitetu Pensilvanija i Univerzitetu Kansas, gde je i doktorirao. Od 1959. radio je na Stanfordu, a 1966. postao profesor biologije. U entomologiji je bio posebno poznat po radu na leptirima iz roda Euphydryas i po proučavanju biodiverziteta.
Ehrlich: on a visit to Britain in 1969 he said he would take ‘even money that England will not exist in the year 2000’
"The Population Bomb" i kontroverzna predviđanja
U The Population Bomb Ehrlich je izneo dramatična upozorenja o prekomernom rastu stanovništva: tvrdio je da će stotine miliona ljudi umreti od gladi tokom 1970-ih i 1980-ih ako se ne preduzmu hitne mere. U prologu je napisao: "Bitka da se nahrani celo čovečanstvo je gotova." Kasnije je neke tvrdnje nazivao "scenarijima", ali oštre formulacije iz knjige ostavile su snažan utisak.
In The End of Affluence (1974), the Ehrlichs suggested that a billion or more people could die from starvation by the mid-1980s and that by 1985 the world would be in an era of scarcity
Citati: "Moramo imati kontrolu stanovništva kod kuće... ali prinudno ako dobrovoljne metode ne uspeju." — The Population Bomb
Opklada sa Julianom Simonom
Jedan od najpoznatijih momenata njegove javne karijere bila je opklada sa ekonomistom Julianom Simonom (1980–1990). Ehrlich je 1980. kupio 1.000 dolara vrednih pet metala (kositar, volfram, bakar, nikal, hrom). Do 1990. kombinovana vrednost padne toliko da je Ehrlich Simonu poslao ček na 576 dolara — simbol poraza u prognozama rasta cena resursa.
Kontroverzna rešenja
Ehrlich je predlagao i drakonske mere: prekid pomoći u hrani nekim državama, prinudne sterilisacije (npr. predlog za indijske muškarce sa tri i više dece) i razmatranje uvođenja kontraceptiva u snabdevanje hranom (što je odbacio kao politički neprihvatljivo). Ovakve ideje izazvale su žestoke kritike i etičke polemike.
Doprinosi i nasleđe
Bio je jedan od osnivača Zero Population Growth (1969, danas Population Connection) i učestvovao u poboljšanju javne svesti o demografskim pitanjima. Paralelno, nastavio je značajna naučna istraživanja u entomologiji, ekologiji, očuvanju ugroženih vrsta i biološkoj raznovrsnosti. Dobitnik je brojnih priznanja, između kojih su MacArthur Fellowship, Heinz Award, Zlatna medalja WWF-a, podeljena Crafoord nagrada 1990. sa E. O. Wilsonom i članstvo u Royal Society od 2012.
U privatnom životu, nakon jednog deteta koje je dobio sa suprugom, Ehrlich je imao vazektomiju. Ostavio je suprugu i ćerku. Paul Ehrlich je preminuo 13. marta 2026.
Pomozite nam da budemo bolji.
