Na nalazištu Cabezo Redondo u južnoj Španiji otkriveni su ugljeni drveni fragmenti, užad od biljnih vlakana i glineni utezi koji su omogućili delimičnu rekonstrukciju warp-weighted tkalje. Drvo je identifikovano kao alepska borovina, a oblik utega ukazuje na mogućnost izrade gušćih i tehnički složenijih tkanja, uključujući rane twill varijante. Nalaz, opisan u časopisu Antiquity, povezuje lokalitet sa procesima diverzifikacije tekstilne proizvodnje u preistorijskoj Iberiji.
Tkalja iz Cabezo Redondo: Drvena tkalja datovana na oko 3500. pne otkriva ranu tekstilnu revoluciju u Iberiji
Recreation of an area of activities related to textile work as documented at Cabezo Redondo.
Odeća je vekovima štitila ljude od hladnoće, ali način na koji su se tkanine pravile i širile ključan je deo ljudske istorije. Na arheološkom nalazištu Cabezo Redondo u južnoj Španiji istraživači su pronašli retke ostatke drvene tkalje i pratećih nalaza koji otvaraju nova saznanja o tekstilnoj proizvodnji u prehistoriji.
Šta je pronađeno?
U blizini niza glinenih utega istraživači su dokumentovali ugljičene drvene fragmente i užad od biljnih vlakana. Ti ostaci omogućili su delimičnu rekonstrukciju warp-weighted tkalje—vrste tkalje koja se koristila širom pretistorijske Evrope i Mediterana za pravljenje odeće i ćebadi.
„Drveni delovi tkalje retko se očuvaju, pa ova otkrića značajno unapređuju našu mogućnost da rekonstrušemo morfologiju tkalje, prostornu organizaciju i tehnike tkanja,” rekao je Ricardo E. Basso Rial, koautor studije sa Univerziteta u Granadi.
Materijal i tehnika
Analize su pokazale da je drvo poticalo od alepovog bora (Aleppo pine), vrste autohtone za region. Glineni utezi, koji su i dosad često služili arheolozima kao trag za postojanje tkalja, ovde imaju karakteristike koje upućuju na mogućnost izrade ne samo osnovnih tabby tkanina već i gušćih, tehnički složenijih tkanja — potencijalno ranih varijanti twill tkanja.
Based on wood beams recovered from under ancient rubble, archaeologists think a prehistoric loom discovered in southern Spain might have looked like this reconstruction.Image: Archaeological Museum of Alcoi
Zašto je to važno?
Od neolita do bronzanog doba najčešće su se koristila tabby tkanja od biljnih vlakana (npr. lan). Pojava i širenje twill tkanja obično se povezuje s većom upotrebom vune i promenama u proizvodnji tekstila. Nalaz u Cabezo Redondu, opisan u časopisu Antiquity, sugeriše da je ovaj region mogao igrati značajniju ulogu u procesu diverzifikacije tehnika i materijala u prelomnim periodima preraspodele tekstilne proizvodnje.
Otkriveni sklop—ugljičeni drveni elementi, užad od biljnih vlakana i specifični glineni utezi—čini jednu od najbolje očuvanih manifestacija ove warp-tehnologije u zapadnom Sredozemlju i pruža retku priliku da se sagleda svakodnevna veština tkanja u dalekoj prošlosti.
„Ovo otkriće nam dopušta da vidimo ne samo delimične alate već samu tkalju—zamrznutu u trenutku upotrebe pre nekoliko milenijuma—i tako dobijamo retki uvid u svakodnevnu zanatsku praksu,” zaključio je dr Basso Rial.
Napomena o dataciji: Autori studije daju dataciju u objavljenom radu; u javnim izveštajima mogu se povremeno pojavljivati različite formulacije o starosti nalaza. Za potrebe ovog teksta zadržali smo dataciju navedenu u studiji (oko 3500. pne).
Pomozite nam da budemo bolji.
