Nova studija u Biology Letters otkriva da je platipus jedini poznati sisar sa šupljim melanosomima — strukturama melanina koje su dosad bile zabeležene pretežno kod ptica. Većina melanosoma kod platipusa je sferična, ali prisustvo šupljih daje neobičan mikroskopski obrazac koji ne proizvodi iridescenciju. Istraživači pretpostavljaju moguću vezu sa adaptacijom na vodeni način života, ali ističu da su potrebna dalja istraživanja.
Platipus Iznova Zapanjuje: Jedini Sisar Sa Šupljim Melanosomima
Weird guys: The platypus has found yet another way to stand out in the animal kingdom (RICK STEVENS)(RICK STEVENS/TARONGA ZOO/AFP)
Platipus — životinja poznata po neobičnoj mešavini osobina (kljun poput patke, rep poput dabra, polaganje jaja i otrovna bodlja) — dobila je novu karakteristiku koja je iznenadila naučnike. Nova studija objavljena u Biology Letters otkriva da je platipus jedini poznati sisar koji poseduje šljplje (hollow) melanosome, strukture pigmenta melanina dosad zabeležene uglavnom kod ptica.
Nalaz i njegova značenja
Istraživački tim na čelu sa Jessicom Leigh Dobson sa Ghent University analizirao je bazu podataka o melanosomima sisara i otkrio neočekivanu strukturu u dlaci platipusa. Većina melanosoma kod platipusa je sferična — što bi obično davalo rđasto-narandžastu boju — ali životinja je uglavnom tamno braon. Daljom analizom ustanovljeno je da su neki melanosomi šuplji, slično onima kod ptica, i raspoređeni su nasumično kroz korteks dlake.
Šta su melanosomi i zašto je ovo važno?
Melanosomi su mikroskopske ćelijske strukture koje sadrže melanin — pigment koji štiti od UV zračenja, utiče na termoregulaciju i određuje boju krzna, kože ili perja. Kod sisara se melanosomi do sada opisivaju kao čvrste strukture; kod ptica se ponekad javljaju šuplji ili spljošteni oblici koji doprinose jarkim bojama i iridescenciji. Kod platipusa, međutim, šuplji melanosomi ne stvaraju iridescenciju i ne formiraju organizovane nanostrukture kao kod ptica.
"Do sada, koliko znamo, ovo je jedini primer šupljih melanosoma kod sisara," kaže Dobson, naglašavajući da je otkriće bilo "izuzetno iznenađujuće i uzbudljivo".
Moguće hipoteze i otvorena pitanja
Autori sugerišu da bi šuplji melanosomi mogli predstavljati evolutivnu prilagodbu pradavnim, vodeno-kopajućim precima platipusa i echidni — možda su doprinosili boljoj izolaciji u vodenom okruženju. Ipak, postavlja se pitanje zašto se ova osobina ne širi i među drugim vodenim sisarima, pa su neophodna dalja istraživanja kako bi se razjasnila funkcija i poreklo ovih struktura.
Studija je uporedila podatke iz baze koja sadrži primere iz različitih grupa sisara (torbari, glodari, primati) i nije pronašla slične šuplje melanosome kod drugih vrsta. Istraživači naglašavaju potrebu za dodatnim analizama kako bi se utvrdilo da li su otkrivene strukture jedinstvene za platipus ili su do sada jednostavno previdjene.
Zaključak: Otkriće šupljih melanosoma kod platipusa otvara nova pitanja o evoluciji pigmentacije kod sisara i mogućim adaptacijama na vodeni način života. Potrebna su dodatna istraživanja da bi se ustanovila funkcija i evolutivni značaj ovog svojstva.
Izvor: studija objavljena u Biology Letters (Britansko kraljevsko društvo); izveštaj AFP.
Pomozite nam da budemo bolji.
