«Shield of the Americas»: Kako SAD planiraju da slome kartelski teror i suzbiju uticaj Kine, Rusije i Irana u Latinskoj Americi

Sjedinjene Države kreirale su novu, sveobuhvatnu hemisfersku bezbednosnu strategiju usmerenu na razbijanje transnacionalnih kartela i smanjenje uticaja geopolitičkih rivala u Latinskoj Americi, izjavio je Joseph M. Humire, vršilac dužnosti pomoćnika sekretara za domovinsku odbranu i bezbednosna pitanja Amerike.

A soldier stands guard by a charred vehicle after it was set on fire in Cointzio, Michoacán state, Mexico, Sunday, Feb. 22, 2026, after the death of the leader of the Jalisco New Generation Cartel, Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, known as "El Mencho."

Šta je „Shield of the Americas“?

U centru inicijative nalazi se program nazvan „Shield of the Americas“ — višeslojni okvir koji treba da integriše vojne, obaveštajne i policijske kapacitete zemalja partnera u zapadnoj hemisferi. U sklopu tog okvira funkcioniše i Americas Counter Cartel Coalition, koja danas broji 18 članica, dok je u okviru Šilda uključeno 13 zemalja, prema Humireu.

President Donald Trump, Mexican President Claudia Sheinbaum and Canadian Prime Minister Mark Carney hold their countries' cards during the draw for the 2026 soccer World Cup at the Kennedy Center in Washington on Dec. 5, 2025.

Promena pristupa: od obuke ka zajedničkim operacijama

Humire je objasnio da se menja dosadašnji model koji je pretežno podrazumevao obuku i izgradnju kapaciteta: američka administracija sada ne samo da savetuje saveznike, već u određenim slučajevima i prati njihove oružane snage u operacijama protiv kartela. Kao primer naveo je Ekvador, gde je predsednik Daniel Noboa navodno odobrio prisustvo američkih snaga prilikom kontra-narkotičkih i kontra-terorističkih operacija.

Secretary of State Marco Rubio (Center-R) meets with Paraguay's Foreign Minister Ruben Ramirez Lezcano (Center-L) at the State Department in Washington, D.C., on Dec. 15, 2025 as Paraguay's Minister of Defense General Óscar Luís González Cañete (L) and Deputy Assistant Secretary of Defense for Americas Security Affairs Joseph Humire (R) look on.

„Sada pratimo i podržavamo naše partnere u napadima na zajedničke pretnje… podstičemo partnere da koriste tvrdu silu kao signal kartelima, uz nastavak zaplena i hapšenja,“ rekao je Humire.

Odvraćanje, uništavanje infrastrukture i konkretne mere

Nova strategija naglašava operacije usmerene na odvraćanje: osim zaplene narkotika i hapšenja visokopozicioniranih članova kartela, administracija promoviše uništavanje kartelske infrastrukture i — u pojedinim slučajevima — eliminaciju najopasnijih aktera.

Secretary of War Pete Hegseth, Panama Canal Authority Administrator Ricaurte Vasquez and Commander of the U.S. Southern Command Adm. Alvin Holsey pose during a tour of the Miraflores Locks, in Panama City, Panama, April 8, 2025.

Među značajnim aktivnostima Pentagona su povećano raspoređivanje izviđačkih sredstava, pojačane pomorske patrole, integracija sajber-kapaciteta za praćenje i ometanje ilegalnih mreža i kontinuirana izgradnja kapaciteta lokalnih snaga kako bi operacije bile održive na duži rok.

Protesters gather outside a Communist Party headquarters in Morón, Cuba, as a fire burns in the street during overnight unrest. Video obtained by Fox News Digital appeared to show demonstrators attempting to set fire to the building amid protests linked to widespread blackouts.

Odnosi sa Meksikom, Panamom i Venecuelom

Humire je istakao da Meksiko zasad nije član koalicije, ali da SAD pozdravljaju meksičke ofanzivne operacije protiv visokovrednih članova kartela i očekuju moguće članstvo u budućnosti. Kao pozitivan primer smanjenog uticaja Kine naveo je Panamu, koja je prekinula učešće u Inicijativi Pojas i Put, dok je SAD pojačala prisustvo oko Panamskog kanala.

U vezi sa Venecuelom, Humire je govorio o stabilizacionim naporima i operaciji pod nazivom „Operation Absolute Resolve“, navodeći da strani akteri — Kina, Rusija, Iran i Kuba — nijedni u potpunosti nisu mogli da sačuvaju vladu Nicolása Madura od američkog pritiska.

Geopolitički aspekt: suzbijanje uticaja Kine, Rusije i Irana

Strategija eksplicitno uključuje suzbijanje rasta kineskih infrastrukturnih ulaganja s dvostrukom upotrebom, mreža povezanih s Iranom u nelegalnim finansijskim tokovima i ruske kampanje dezinformacija. Kao odgovor, Pentagon pojačava obaveštajnu saradnju, zajedničke sajber inicijative i napore da se kritična infrastruktura zaštiti od stranog uticaja.

Politika prema Kubi i unutrašnja perspektiva

Administracija takođe preispituje politiku prema Kubi zbog njenih veza s američkim protivnicima, a Zapadna hemisfera je prema Humireu postavljena kao prioritet u Nacionalnoj strategiji bezbednosti 2025. i Nacionalnoj strategiji odbrane 2026.

Zaključak

„Shield of the Americas“ i Americas Counter Cartel Coalition predstavljaju ambiciozan pokušaj da SAD konsoliduju vojnu, obaveštajnu i policijsku saradnju u regionu i da kroz kombinaciju odvraćanja, direktnog angažovanja i izgradnje kapaciteta oslabe kartelske mreže i uticaj suparničkih država. Kako će se pristup realizovati na terenu — i kakve će to posledice imati po suverenitet i regionalnu stabilnost — ostaje ključna tema za praćenje.