Devetnaestogodišnji Mark Smith iz Montane nestao je 1974. i njegovi ostaci pronađeni su 1978. kod Holcomb Peaka u Oregonu. Identitet je potvrđen tek 2025. zahvaljujući forenzičkoj genetičkoj genealogiji i novom DNK uzorku iz porodice. Ne postoje dokazi o nasilju, a istraga o okolnostima njegove smrti i dalje traje.
Nestao 1974. — Posle 51 godine identifikovan: Mark Smith vraćen porodici
Mark Smith.Credit: Oregon State Police
Devetnaestogodišnji Mark Smith iz Billingsa (Montana) otišao je na put 1974. i više ga niko nije video. Iako su delovi skeletnih ostataka pronađeni već 1978. kod Holcomb Peaka u Oregonu, identitet je potvrđen tek decenijama kasnije zahvaljujući naprednim analizama DNK i forenzičkoj genetičkoj genealogiji.
Mark Smith (right) with loved ones.Credit: Oregon State Police
Kako je otkriven identitet
U maju 1978. radna ekipa u šumi otkrila je delimičnu lobanju i fragmente kostiju u blizini Holcomb Peaka, uz komad košulje, fragmente braon džempera i deo lopatice. Tadašnji pregled je doveo do pogrešnog pretpostavljenog pola — verovalo se da su ostaci ženskog uzrasta.
The Umpqua River near Elkton in southwestern Oregon.Credit: Robin Loznak/ZUMA Press Wire/Shutterstock
Godine 2020. Oregonska kancelarija državnog medicinskog veštaka poslala je uzorke na analizu DNK Univerzitetu Severnog Teksasa, gde je utvrđeno da je žrtva muškarac. To je pokrenulo novu rundu pretraga i saradnju sa privatnom laboratorijom DNA Labs International, koja je, uz podršku Nacionalnog centra za nestalu i zloupotrebljenu decu, primenila forenzičku genetičku genealogiju.
The last known photograph of Mark Smith was taken at his sister’s wedding in September 1973.Credit: Oregon State Police
Godine istraživanja i proboj
Tokom narednih godina istražitelji i genealozi sastavljali su porodične linije i procene porekla — rezultati su ukazivali na mešavinu nasleđa severnog Atlantika, baltičkog regiona i zapadnog Mediterana. Iako su pronađeni daleki predci, porodične veze su se uglavnom „gasile“ u kasnijim generacijama i čak ni kompletno sekvenciranje genoma nije odmah dovelo do identiteta.
Srećom, u septembru 2025. novi otpremljeni DNK uzorak u jednoj komercijalnoj bazi omogućio je genealozima da lociraju porodicu koja je imala brata nestalog sredinom 1970-ih. Upoređivanjem uzorka brata i ostataka, medicinski veštaci su konačno potvrdili da se radi o Marku Smithu (rođen 4. oktobra 1954.).
„Zahvalni smo što je Mark konačno vraćen porodici“, izjavila je državna forenzička antropologinja Hailey Collord-Stalder, ističući upornost stručnjaka i snagu forenzičke genetičke genealogije.
Porodična bol i dalje bez odgovora
Porodica je, prema saopštenju vlasti, mislila na njega svakog dana tokom više od 50 godina. Poslednja poznata fotografija Marka je sa venčanja njegove sestre u septembru 1973. Trenutno ne postoje dokazi o nasilju, ali istraga o okolnostima njegove smrti je i dalje u toku.
Ovaj slučaj ilustruje kako nove tehnologije i uporna saradnja istražnih timova, privatnih laboratorija i organizacija za nestalu decu mogu rasvetliti stare misterije i vratiti ime i dostojanstvo osobama koje su godinama bile bez identiteta.
Pomozite nam da budemo bolji.
