Stručnjak upozorava da Iran razvija decentralizovanu proizvodnju FPV dronova u podrumima stambenih zgrada koristeći delove iz Kine. Incidenti u Iraku, uključujući navodne napade na američku opremu u Bagdadu, ukazuju na rastuću upotrebu ovih sistema. Postoji zabrinutost da bi slične tehnologije i znanja mogli iskoristiti ćelije spavača za napade van regiona, uključujući i potencijalno tlo SAD.
Iranski „podrumski“ FPV dronovi od kineskih delova: Strah od ćelija spavača i pretnja po SAD
Iran's 'basement' Chinese drone networks spark fears of sleeper cell attacks on US soil
Vodeći stručnjak za odbranu upozorava da Iran razvija decentralizovanu proizvodnju FPV (First-Person-View) dronova u improvizovanim radionicama — često u podrumima stambenih zgrada u Teheranu — koristeći jeftine komponente koje, prema tvrdnjama, stižu iz Kine i drugih izvora.
Smoke rises after an Iranian drone was intercepted over the Bahrain Financial Harbour towers, which houses the Israeli embassy, during the U.S.-Israeli conflict with Iran, in Manama, Bahrain, March 6, 2026.(Reuters)
Šta tvrdi stručnjak
"FPV dronovi su za Iran Hail Mary: teško se brane, izuzetno su efikasni i mogu se koristiti bez centralnog komandovanja", rekao je Cameron Chell iz kompanije Draganfly za Fox News Digital.
Chell navodi da ove platforme mogu da proizvode iranska vojska, prorežimske milicije, ali i pojedinci ili ćelije koje sami sakupljaju ili sklapanju komponente. On procenjuje da se, ukoliko lanac snabdevanja ostane otvoren, proizvodnja može povećati i do „više od 100.000“ jedinica mesečno tokom vremena.
A drone view of the site of an Iranian missile strike on a residential building after Iran launched missile barrages following attacks by the U.S. and Israel in Tel Aviv
Incidenti u Iraku kao primer
Navodi se da su iranske milicije u Iraku, koje deluju pod imenom "Iračka islamska rezistencija", koristile FPV dronove u napadima na baze gde su bili raspoređeni američki vojnici. Objavljeni snimci iz marta 2026. navodno pokazuju da je FPV dron pogodio američki helikopter UH-60M/HH-60M Black Hawk, dok je drugi napad oštetio radar AN/MPQ-64 Sentinel.
Iran drone swarms threaten U.S. military assets in Middle East region
Decentralizovana proizvodnja i pretnje
Chell upoređuje situaciju sa razvojem decentralizovane proizvodnje dronova u Ukrajini i smatra da se slično „podzemno“ ili kućno industrijsko okupljanje formira i u Iranu — u domovima i podrumima gde se prave improvizovane linije montaže. Takođe ističe sumnju da Kina i Rusija mogu slati delove koji olakšavaju takvu proizvodnju.
Osim regionalnih posledica, Chell upozorava da postoji i mogućnost da slične tehnologije uđu na tlo SAD preko pojedinaca ili ćelija spavača. U tekstu se navodi da je oko 1.500 državljana Irana zaustavljeno na američkoj granici tokom mandata administracije predsednika Bidena, dok ostali koji su prošli bez kontrole povećavaju zabrinutost bez preciziranja dokaza o nameri za terorističkim akcijama.
Predsednik Donald Trump je 11. marta komentarisao: "Puno ljudi je ušlo preko Bidenove glupe otvorene granice, ali znamo gde se većina njih nalazi: držimo ih na oku, mislim."
Tehničke mogućnosti i ograničenja
Chell upozorava da će narednih meseci iranski sistemi verovatno postati otporniji na neke RF/jamming mere i početi da primenjuju taktike kao što su rojno delovanje (swarming) i spoofing. Takva decentralizovana proizvodnja čini ciljane udare na "male fabrike" u stambenim objektima tehnički i politički problematičnim, a presecanje lanaca snabdevanja zahtevnim.
Zaključak i oprez
Tvrdnje u članku su pretežno izjave eksperta i zasnovane su na otvorenim izvorima i analiza događaja u Iraku. Ako su tačne, one ukazuju na rastuću asimetričnu pretnju koja bi mogla produžiti sukobe i širiti rizik van regiona. Potrebne su dodatne nezavisne provere i obaveštajne potvrde da bi se u potpunosti potvrdile procene o obimu proizvodnje i konkretnim planovima za napade izvan Bliskog istoka.
Pomozite nam da budemo bolji.
