Artemis II Dostigao Najveću Udaljenost Od Zemlje — Posada Pogledala Dalju Stranu Meseca i Posvetila Krater

Astronauti misije Artemis II dostigli su najveću udaljenost koju su ljudi ikada postigli od Zemlje tokom planiranog lunarnog preleta. Tokom sedmosatnog perioda posmatranja posada je detaljno snimala i beležila karakteristike dalje strane Meseca, a takođe je usledio emotivan trenutak kada su posvetili neimenovani krater u čast preminule supruge komandanta Reida Wisemana.

„Iz kabine letelice Integrity, dok premašujemo najudaljeniju tačku do koje su ljudi ikada stigli od planete Zemlje, činimo to u čast izuzetnih napora i dostignuća naših prethodnika...”, rekao je komandant Reid Wiseman.

Image: NASA

Posada je neformalno nazvala obeležje „Carroll” po Wisemanovoj supruzi, koja je preminula 2020. godine. Prema izveštajima, članovi porodice, uključujući Wisemanove ćerke, bili su prisutni u galeriji Kontrole misije tokom preleta. Napomena: takva posveta predstavlja emotivni čin posade i nije isto što i zvanično imenovanje kod Međunarodne astronomske unije (IAU).

Vizuelni utisci i fizički izazovi

Astronautkinja Christina Koch opisala je kako Mesec izgleda drugačije iz svemira: „Što više gledam Mesec, to mi se čini sve braonijim.” Koch je takođe primetila da su planinski lanci i konfiguracija dalje strane posebno upadljivi, opisujući površinu kao „veliku izbočinu” ili „zaceljenu ranu”.

Earth is illuminated against the blackness of space in this photo taken by an Artemis II crew member through an Orion spacecraft window. The Orion spacecraft is expected to perform a flyby of the moon on Monday. Photo by NASA/UPI

Pilot Victor Glover istakao je napor koji posmatranje kroz prozore i potom povratak u mračniji kokpit predstavlja za oči: promena osvetljenja i upravljanje opremom predstavljaju izazov, delom i zbog pomeranja telesnih tečnosti u mikrogravitaciji koje utiču na vid.

Operativni podaci misije

Svemirski brod Orion ušao je u takozvanu lunarnu sferu uticaja oko 00:41 po istočnom vremenu (ET) u ponedeljak — to znači da su gravitacioni uticaji Meseca nadjačali Zemljine. Do prelaska ovog gravicionog praga letelici je trebalo 4 dana, 6 sati, 2 minuta i 54 sekunde od lansiranja.

Peering out one of the four windows near the display console on the Orion spacecraft, the Earth is illuminated by the blackness of space and grows smaller as the crew journeys closer to the moon. This image was taken by an Artemis II crew member on the fifth day of the mission. Photo by NASA/UPI

Otprilike 13 sati kasnije, oko 13:56 ET, posada je prešla istorijski rekord najveće udaljenosti od Zemlje, koji je prethodno držao Apolo 13 (1970). Lunarni prelet počeo je oko 14:45 ET, kada je započeo sedmosatni period opservacija; posada je podeljena u dvojke koje rade smene od 55–85 minuta zbog ograničenog broja prozora i radnih mesta za posmatranje.

Među zadacima je posmatranje oko 30 odabranih tačaka na mesečevoj površini, uključujući bazen Orientale — gotovo 600 milja širok krater (oko ~965 km) koji obuhvata prelaz između bliske i daleke strane Meseca. Orion je očekivano dostigao najbližu tačku preleta od oko 4.070 milja (~6.550 km) u 19:02 ET i planiran je povratak na Zemlju, sa ciljem iskakanja u vodu kod obale San Dijega oko 20:07 ET u petak.

The Earth shines through the window of the Orion spacecraft. Photo by NASA/UPI

Prelet predstavlja važan korak u testiranju sistema koji će se koristiti za buduće misije sa ljudskom posadom izvan niskih Zemljinih orbita i pruža jedinstvenu priliku za snimanje i proučavanje manje poznatih delova Mesečeve površine.

Izvori: NASA, Space.com, izveštaji posade. Vremenske oznake ostavljene su prema izvorima u istočnom (ET) vremenu.