Space Hall of Fame u Alamogordu uvodi pet novih imena: Mercury 13, Mayor, Kelly blizanci, Johnson i O'Hara

EL PASO, Texas — International Space Hall of Fame u Alamogordu izabrao je pet novih kandidata iz grupe od 45 nominovanih. Izbor je potvrdila Komisija guvernera za Muzej svemirske istorije Nju Meksika na posebnom sastanku održanom u petak, 27. februara, a ceremonija uvođenja biće održana tokom 50. godišnjice muzeja, na gala događaju 3. oktobra.

KENNEDY SPACE CENTER, FLA. — Exuberant and thrilled to be at KSC, seven women who once aspired to fly into space stand outside Launch Pad 39B near the Space Shuttle Discovery, poised for liftoff on the first flight of 1995. Visiting the space center as invited guests of STS-63 Pilot Eileen Collins are (from left) Gene Nora Jessen; Wally Funk; Jerrie Cobb; Jerri Truhill; Sarah Rutley; Myrtle Cagle and Bernice Steadman. They are members of the Mercury 13 group of women who trained to become astronauts for America’s first human spaceflight program back in the early 1960s. Although the Mercury 13 effort was eventually cancelled, the women are proud to know that their commitment helped pave the way for the milestone Collins will soon set: becoming the first female Shuttle pilot.

Ko su izabrani?

Među izabranima su: grupa Mercury 13 (kolektivna nominacija), švajcarski astrofizičar Michel Mayor, braća-blizanci Mark i Scott Kelly (nominovani zajedno), američka matematičarka Creola Katherine Johnson i prva medicinska sestra dodeljena astronautima, Dolores “Dee” O'Hara.

Trondheim 18.06.2017 : The science festival Starmus IV at NTNU, Trondheim, Norway. Professor Michel Mayor, astrophysicist at Geneva University (Switzerland). Together with Didier Queloz he discovered the first extrasolar planet. Photo: Thor Nielsen / NTNU

Mercury 13

Mercury 13 bile su 13 američkih pilotkinja koje su između 1959. i 1960. učestvovale u privatno finansiranom programu testiranja podobnosti žena za svemirske letove. Iako su mnoge od njih postigle zapažene rezultate u ispitivanjima — često podjednake ili bolje od njihovih muških kolega — tadašnja politika sprečila ih je da uđu u zvaničan program astronauta. Najpoznatija među njima, Wally Funk, konačno je poletela u svemir 2021. godine sa kompanijom Blue Origin.

Michel Mayor

Michel Mayor je švajcarski astrofizičar i profesor emeritus na Univerzitetu u Ženevi, prepoznat po doprinosu otkriću egzoplaneta. Godine 2019. podelio je Nobelovu nagradu za fiziku (polovina nagrade dodeljena je Didieru Quelozu, dok je druga polovina dodeljena Jamesu Peeblesu za teorijska otkrića u kosmologiji). Mayor je među prvima detektovao 51 Pegasi b, prvi potvrđeni egzoplanet u orbiti oko zvezde slične Suncu, i posvetio se razvoju instrumenata za otkrivanje i merenje osobina egzoplaneta.

Former NASA mathematician Katherine Johnson is seen after President Barack Obama presented her with the Presidential Medal of Freedom, Tuesday, Nov. 24, 2015, during a ceremony in the East Room of the White House in Washington. Photo Credit: (NASA/Bill Ingalls) Johnson’s computations have influenced every major space program from Mercury through the Shuttle program. Johnson was hired as a research mathematician at the Langley Research Center with the National Advisory Committee for Aeronautics (NACA), the agency that preceded NASA, after they opened hiring to African-Americans and women. Johnson exhibited exceptional technical leadership and is known especially for her calculations of the 1961 trajectory for Alan Shepard’s flight (first American in space), the 1962 verification of the first flight calculation made by an electronic computer for John Glenn’s orbit (first American to orbit the earth), and the 1969 Apollo 11 trajectory to the moon. In her later NASA career, Johnson worked on the Space Shuttle program and the Earth Resources Satellite and encouraged students to pursue careers in science and technology fields.

Mark i Scott Kelly

Mark i Scott Kelly, nominovani zajedno, poznati su po „Twins Study“ — opsežnom NASA-inom istraživanju koje je uporedilo fiziološke, molekularne i kognitivne promene kod Skota Kellyja tokom boravka u svemiru sa njegovim identičnim bratom Markom, koji je ostao na Zemlji. Podaci iz ovog istraživanja pomažu dugoročnom razumevanju uticaja svemirskih misija na ljudsko zdravlje.

Creola Katherine Johnson

Creola Katherine Johnson bila je jedna od poznatih „ljudskih računara“ u NACA/NASA-i čiji su proračuni orbitalne mehanike bili ključni za rane američke posade u svemiru. Njeni izračuni putanja, vremenskih prozora lansiranja i puteva za hitne povratke doprineli su uspehu misija Project Mercury, Apollo i kasnijih programa.

Dolores “Dee” O'Hara

Dolores "Dee" O'Hara, RN, bila je prva vazduhoplovno-svemirska medicinska sestra dodeljena astronautima Programa Mercury 1959. godine. Bila je zvanična medicinska sestra za članove grupe Mercury Seven i pružala je kontinuiranu podršku u programima Gemini, Apollo i Skylab. Njena istraživanja o efektima produženog ležanja u krevetu pomogla su razumevanju fizioloških promena sličnih onima u uslovima svemirskog leta.

Širi kontekst i značaj

Izbor ovih kandidata obuhvata različite aspekte istorije svemirskih istraživanja — od pionirskih napora za uključivanje žena u svemirske programe, preko ključnih naučnih otkrića i eksperimenata, do medicinske podrške i proučavanja ljudskog tela u svemiru. Indukcije poput ove služe da se sačuva i istakne nasleđe ljudi i timova čiji su doprinose oblikovali moderne svemirske misije.

Više informacija i prateći sadržaj dostupan je na sajtu muzeja i lokalnim izvorima vesti.