Video koji je kružio društvenim mrežama prikazivao je tekst koji deluje kao da prolazi kroz maskotu misije Artemis II, što je podstaklo teorije zavere. Digitalni forenzičar Hany Farid i provera originalnih snimaka ukazuju da je u pitanju neuspešan tekstualni preklop emitera, a ne greška u snimku posade. Izvorni prenos CNN-a i snimci na kanalu VideoFromSpace ne pokazuju kvar. Artemis II je u aprilu 2026. ostvario istorijski prelet oko Meseca i prikupio vredne naučne podatke.
Greška u emitovanju podstakla teorije zavere o Artemis II — forenzičar objašnjava 'tekst kroz maskotu'
Screenshot of the false post, taken on April 8, with a red X added by AFP
Video koji je kružio društvenim mrežama prikazivao je tekst koji izgleda kao da prolazi kroz zvaničnu maskotu misije Artemis II, što je izazvalo talas komentara i teorija da je let bio insceniran. Analiza digitalne forenzike i provera originalnih snimaka pokazuju da je reč o problemu u prenosu, a ne o grešci u snimku iz letelice.
Šta se desilo
Na snimku podeljenom 6. aprila 2026. vidi se natpis: Green screen??? this is from Artemis live on YouTube!. Reč je o snimku ekrana telefonom koji je snimao televizijski prenos intervjua sa posadom Artemis II dok su astronauti plutali u mikrogravitaciji. Kamera zumira natpise koji deluju kao da su preneseni preko dela plišane maskote misije, nazvane Rise.
Screenshot comparison of the falsely shared clip (left) and the CNN video (right)
Provera i objašnjenje stručnjaka
Obrnuta pretraga i upoređivanje izvora pokazale su da originalni snimci ne sadrže takav defekt. Video je prvobitno strimovan na YouTube kanalu američkog emitera CNN 5. aprila (video pod nazivom "Artemis II crew speaks while headed to the moon") i izvorni materijal ne pokazuje tekst koji prolazi kroz maskotu. Isto tako, verzija na verifikovanom kanalu VideoFromSpace nema takav problem.
Hany Farid, suosnivač GetReal Security i profesor na University of California, Berkeley, rekao je AFP-u da snimljeni materijal verovatno prikazuje "neuspešni tekstualni preklop na strani emitera". Farid objašnjava da se tekst vidi samo na plavom delu okretne lopte, što ukazuje da emiter nije ispravno postavio podlogu (baner) na koju je trebalo da se preklopi tekst.
Zašto je to važno
Video koji je cirkulisao sakupio je više od 1,5 miliona pregleda i razbuktao je stare teorije zavere o navodnom fingiranju sletanja na Mesec (Apollo 11). Međutim, dostupni izvorni snimci i stručna analiza ukazuju da je uzrok tehničke prirode, povezan sa emitovanjem, a ne sa autentičnošću misije.
CAPE CANAVERAL, FLORIDA - MARCH 27: Artemis II crew mission specialist Jeremy Hansen of CSA (Canadian Space Agency) holds a plush toy of the "moon mascot" after arriving at the Kennedy Space Center on March 27, 2026 in Cape Canaveral, Florida. The astronauts arrived to begin preparations for an April 1, 2026 launch for a 10-day mission, which will take them around the Moon and back to Earth. Joe Raedle/Getty Images/AFPJOE RAEDLEGETTY IMAGES NORTH AMERICA(JOE RAEDLE / GETTY IMAGES NORTH AMERICA)
O misiji Artemis II
Artemis II je historički prelet oko Meseca izveden u aprilu 2026. Posadu čine Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch (NASA) i Jeremy Hansen (Kanadska svemirska agencija). To je prvi ljudski let oko Meseca posle više od pola veka; posada je snimila zapažanja o manje poznatim lunarnim kraterima, posmatrala pomračenje Sunca i udare meteora na Mesecu koji su od značaja za nauku.
Zaključak: U ovom slučaju, dostupni dokazi i stručna objašnjenja jasno pokazuju da se ne radi o insceniranom letu, već o tehničkom propustu u emitovanju koji je pogrešno protumačen na društvenim mrežama.
Pomozite nam da budemo bolji.
