UN stručnjaci pozivaju na hitan prekid izraelskih napada na raseljene u Gazi i zaustavljanje prinudnih raseljavanja na Zapadnoj obali. U martu su vazdušni udari zapalili šatore raseljenih, uz žrtve, dok je više od 36.000 ljudi u 2025. bilo prisiljeno da napusti svoje domove zbog širenja ilegalnih naselja. Panel smatra da obrasci ukazuju na politiku nalik etničkom čišćenju i traži nezavisne istrage i međunarodnu odgovornost.
UN Stručnjaci Upozoravaju: Napadi Na Skloništa U Gazi I Porast Prinudnih Raseljavanja Na Zapadnoj Obali
Francesca Albanese, the UN special rapporteur for the occupied Palestinian territory, was one of the experts [Gregorio Borgia/AP]
UN stručnjaci ponovo su pozvali na hitan prekid izraelskih napada na raseljene Palestince u pojasu Gaze i na zaustavljanje mera prinudnog raseljavanja na okupiranoj Zapadnoj obali.
U saopštenju koje je u ponedeljak objavio Kancelarijat Ujedinjenih nacija za ljudska prava (OHCHR), panel od 13 nezavisnih eksperata izneo je niz incidenata iz marta u kojima su vazdušni udari zapalili šatore i improvizovana skloništa raseljenih ljudi u Gazi, što je u više slučajeva dovelo do žrtava.
Ovaj ciklus raseljavanja, terora i ciljnih napada ima za cilj da učini život neizdrživim za Palestince i trajno ih primora da napuste svoju zemlju.
Panel navodi da je velika većina stanovništva Gaze već više puta raseljena, što po ekspertskoj proceni predstavlja prinudni transfer, i da ciljano napadanje područja za koja je poznato da služe kao skloništa za raseljene civile predstavlja teški prekršaj međunarodnog humanitarnog prava.
Stručnjaci upozoravaju na ozbiljne zdravstvene i humanitarne rizike za civile koji žive u šatorima i improvizovanim skloništima: glad, hipotermiju, poplave i odsustvo osnovnih usluga. Posebno ističu da žene i deca snose nesrazmeran teret uskraćivanja osnovnih uslova za život.
Panel je takođe oštro kritikovao eskalaciju prinudnog raseljavanja na Zapadnoj obali, navodeći da ga podstiču postupci izraelske vojske i, kako su ocenili, delovanje naseljenika uz podršku države. Ti napadi, prema ekspertima, podrazumevaju svakodnevna nasilja, ubistva, povrede, uznemiravanja i široko rasprostranjeno uništavanje domova, poljoprivrede i sredstava za život.
Prema izveštaju Kancelarije UN za ljudska prava, više od 36.000 Palestinaca bilo je prisiljeno da napusti svoje domove u 2025. godini usled širenja ilegalnih naselja i povezanih aktivnosti. Stručnjaci navode da obim i obrazac ovih radnji upućuju na postojanje šire politike koja podseća na etničko čišćenje na okupiranoj teritoriji.
Eksperti pozivaju Izrael da odmah prekine sva tekuća prinudna raseljavanja na Zapadnoj obali i da omogući bezbedan povratak raseljenih Palestinaca. Takođe pozivaju sve države da podsete na svoje pravne obaveze, zahtevaju nezavisne istrage, i izbegavaju pružanje pomoći koja bi mogla olakšati kršenja dok ne bude odgovornosti za navodne zločine.
Ko stoji u panelu
Panel od 13 eksperata činili su specijalni izveštači UN i nezavisni stručnjaci, među kojima su specijalna izvestiteljka za ljudska prava na okupiranoj Palestinskoj teritoriji Francesca Albanese, izvestilac za prava interno raseljenih osoba Paula Gaviria Betancur, izvestilac za pravo na hranu Michael Fakhri i izvestiteljka za nasilje nad ženama i devojčicama Reem Alsalem.
Izjava stručnjaka naglašava hitnost zaštite civila, sprovođenja nezavisnih istraga i međunarodne odgovornosti u cilju sprečavanja novih ljudskih patnji.
Pomozite nam da budemo bolji.
