Iran Dobio Mesto u Ključnom Telu UN Nakon Podrške Nekih Zapadnih Država, SAD Se Usamljeno Protive

Ekonomskom i socijalnom savezu UN (ECOSOC), telu od 54 člana koje konstruiše politike i popunjava ključne odbore Ujedinjenih nacija, na nedavnoj sednici su odobrena kontroverzna imenovanja. Među njima je i nominacija Irana za mesto u Odboru za program i koordinaciju, dok su Kina, Kuba, Nikaragva, Saudijska Arabija i Sudan izabrani za Odbor za nevladine organizacije.

Members of the United Nations Security Council vote on a resolution to unblock the Strait of Hormuz during a meeting on Iran and the Middle East at U.N. headquarters in New York on April 7, 2026.(Getty Images)

Šta je u pitanju

Odbor za program i koordinaciju utiče na teme poput ljudskih prava, prava žena, razoružanja i borbe protiv terorizma, dok Odbor za NVO nadzire akreditaciju i pristup hiljadama nevladinih organizacija u okviru sistema UN. Generalna skupština obično potvrđuje ECOSOC-ove preporuke bez glasanja, postupkom poznatim kao odobrenje aklamacijom.

U.S. Ambassador to the United Nations Mike Waltz speaks during a United Nations Security Council meeting, after the U.S. and Israel launched strikes on Iran, at U.N. headquarters in New York City, Feb. 28, 2026.

Protivljenje i kritike

Sjedinjene Države su bile jedina članica koja se formalno odvojila od konsenzusa: ambasador SAD pri ECOSOC-u Dan Negrea izjavio je 8. aprila da se SAD odaljavaju od konsenzusa i ocenio da su neke od izabranih država neprikladne za takve uloge zbog dugogodinjih kršenja ljudskih prava i destabilizujućih politika.

Iran's Ambassador to the United Nations, Amir-Saeid Iravani attends a United Nations Security Council meeting, after the U.S. and Israel launched strikes on Iran, at U.N. headquarters in New York City, U.S. Feb. 28, 2026.

„Režim ugrožava svoje susede i decenijama ograničava sposobnost iranskog naroda da ostvaruje osnovna ljudska prava,“ rekao je Negrea.

Organizacija UN Watch i druge grupe za ljudska prava kritikovali su odluke, upozoravajući da bi sastav Odbora za NVO mogao omogućiti autoritarnim režimima da blokiraju akreditaciju nezavisnih organizacija i favorizuju prorежimske ili lažne „front“ grupe.

U.S. Ambassador to the United Nations Mike Waltz speaks during a United Nations Security Council meeting, after the U.S. and Israel launched strikes on Iran, at U.N. headquarters in New York City, U.S. Feb. 28, 2026.

Politički kontekst i reakcije

Izvori navode da su među zapadnim državama koje su podržale izbor bile Velika Britanija, Francuska, Kanada i Australija, što je izazvalo reakcije zbog, kako tvrde kritičari, odstupanja od principa ljudskih prava. Izraelska misija pri UN je takođe izvestila o naporima Irana da ospori neke kandidature, dok je Izrael uprkos tome izabran u nekoliko tela, uključujući Komisiju za status žena i Odbor za NVO.

Oko 70 organizacija civilnog društva pre glasanja je upozorilo da zemlje sa lošim ljudskim pravima mogu dobiti mesta na ključnim nadzornim telima, ali izbori su ipak prošli bez formalnog glasanja. Kritičari tvrde da procedura aklamacije smanjuje transparentnost i odgovornost prilikom popunjavanja ovakvih mesta.

Šta to znači dalje

Odluke će verovatno pojačati pritisak na UN i države članice da preispitaju kriterijume i procedure izbora u upravnim telima. Zagovornici ljudskih prava ističu potrebu za jasnijim standardima akreditacije i većom transparentnošću kako bi se sprečile zloupotrebe i očuvala kredibilnost sistema.

Fox News Digital je tražio izjave od misija Velike Britanije, Francuske, Kanade, Australije i SAD, ali ih nije dobio pre objave; iranska misija pri UN je odbila komentar.