Nova analiza drevne DNK pokazuje da su u neolitskim grobnicama na Caithnessu i Orknejima česta udruženja muških srodnika koji su povezani po očevskoj liniji, dok su žene retko bile blisko genetski vezane jedna za drugu u istim grobnicama. Istraživanje je obuhvatilo 22 osobe iz pet grobnica datiranih između 3800. i 3200. godine p.n.e. Poseban nalaz je grobnica kod Loch Caldera sa ocem, sinom i unukom sahranjenim zajedno. Rezultati podržavaju tumačenje da je patrilinearno poreklo bilo značajno za društvenu organizaciju tog perioda.
Neolitske „mreže porekla“ u Škotskoj: DNK otkriva patrilinearno sahranjivanje i primer oca, sina i unuka
One of the tombs at Loch Calder in the Scottish Highlands. | Credit: Vicki Cummings
Nova analiza drevne DNK otkriva da su u neolitskim grobnicama na severu Škotske često sahranjivani muški rođaci povezani po muškoj liniji, dok ženski ostaci nisu pokazali bliske međusobne veze. Istraživanje osvetljava društvenu organizaciju zajednica koje su živele u periodu prelaska sa sakupljačko-lovačkog načina života na rani oblik poljoprivrede.
Ključni nalazi
Istraživači su analizirali DNK 22 osobe iz pet grobnica u okrugu Caithness i na Ostrvima Orkneju, čiji su nalazi datovani između 3800. i 3200. godine p.n.e. U grobnicama su identifikovani bliski muški srodnici povezani po očevskoj liniji: parovi otac–sin, braća, kao i odnosi koji odgovaraju polubraći ili ujaku i nećaku po ocu. Posebno važan primer je grobnica kod Loch Caldera u severoistočnoj Škotskoj koja sadrži oca, sina i unuka sahranjene zajedno — jedini takav dokumentovani slučaj u neolitskoj Škotskoj.
„Na primer, koliko su često grobnice služile za polaganje tela bliskih genetskih rođaka? Koliko su pojedinci birani za sahranjivanje zato što su bili vezani po muškoj liniji?“ — Chris Fowler, Newcastle University.
Šta se dešavalo sa ženskim ostacima?
Ženski skeletni ostaci u istraživanju nisu pokazali bliske međusobne veze: nisu pronađeni primeri majka‑ćerka ili sestre‑sestri u istim grobnicama, a najbliža veza između bilo koje dve žene odgovara udaljenosti od oko prvih rodjaka jednom uklonjenih. Ipak, dve žene sahranjene na jednom od ostrva Orkneja bile su genetski povezane s muškarcima iz grobnica na kopnu, što ukazuje na moguću ulogu žena u održavanju „mreža porekla“ preko plovnih puteva.
„Neverovatno je pomisliti da smo posle više od 5.000 godina, uz pomoć analize drevne DNK, mogli rekonstruisati kako su ti ljudi bili međusobno povezani.“ — Vicki Cummings, Cardiff University.
Tumačenje i značaj
Autori studije u časopisu Antiquity ističu da rezultati podržavaju ideju o patrilinearnoj organizaciji društava koja su uvodila neolit u Veliku Britaniju. To ukazuje da su porodične veze po muškoj liniji, osim materijalnih dobitaka kao što su keramika, stoka i alati, imale važnu ulogu u oblikovanju društvene strukture i načina nasleđivanja prava na zemlju ili spomeničke lokalitete.
Studija takođe nagoveštava dinamične veze između ostrva i kopna: pojavljuju se dokazi o pokretima ljudi i rodbinskim vezama preko morskih puteva, pri čemu su žene verovatno igrale ključnu ulogu u uspostavljanju i održavanju ovih veza.
Izvor
Rad objavljen 14. aprila u naučnom časopisu Antiquity analizom drevne DNK i arheoloških podataka donosi novo razumevanje o socijalnim odnosima u neolitskoj Škotskoj.
Pomozite nam da budemo bolji.
