Kurdi u severoistočnoj Siriji masovno se prijavljuju za dobijanje državljanstva nakon decenija neregistrovanosti nastale posle spornog popisa iz 1962. godine. Januarska uredba predsednika Ahmeda al-Sharaa omogućava dodelu državljanstva, priznaje kurdski jezik i garantuje kulturna prava. Mera sledi dogovor o integraciji kurdske administracije u centralnu državu i povratku vladinih snaga u Hasake i Qamishli. Aktivisti traže olakšice za one koji ne mogu da dođu zbog izbegličkog statusa ili bezbednosnih razloga.
Kurdi u Siriji masovno se prijavljuju za državljanstvo nakon decenija marginalizacije
"Unregistered" Kurds, who have been stateless since a controversial 1962 census, have been flocking to registration centres across Syria (Delil SOULEIMAN)(Delil SOULEIMAN/AFP/AFP)
U prepunoj sali sportskog stadiona u Qamishliju na severoistoku Sirije, stotine Kurda čekaju da podnesu zahteve za dobijanje državljanstva nakon što su mnogima iz ove manjine decenijama bila uskraćena osnovna državljanska prava.
Od prošle nedelje, prema uputstvima Ministarstva unutrašnjih poslova, 'neregistrovani' Kurdi koji su bez državljanstva još od spornog popisa 1962. pristižu u centre za registraciju širom zemlje kako bi podneli prijave. Na stolovima su obrasci, lične fotografije i stari dokumenti, dok službenici unose podatke u evidenciju.
'Osoba bez državljanstva smatra se gotovo mrtvom,' rekao je Firas Ahmad, 49, za AFP, opisujući frustracije zbog nemogućnosti da zvanično registruje decu i imovinu. Drugi ispitanici ističu da su roditelji i dedi često živeli bez ikakvih zvaničnih papira.
Šta donosi januarska uredba
Januarska uredba predsednika Ahmeda al-Sharaa predviđa dodeljivanje državljanstva Kurdskoj zajednici u Siriji, uključujući one koji su decenijama bili neregistrovani. Uredba takođe garantuje kulturna i jezička prava i prepoznaje kurdski kao jedan od nacionalnih jezika.
Odluka je deo dogovora o integraciji kurdske administracije u centralnu državu, posle višenedeljnih sukoba između kurdskih snaga i vladinih jedinica. Kao deo integracije, vladine snage su ušle u ranije kurdski kontrolisane gradove Hasake i Qamishli, a u martu je imenovan i kurdski vojni lider Sipan Hamo za pomoćnika ministra odbrane za istočni region.
Posledice života bez državljanstva
Nedostatak državljanstva uticao je na sve aspekte života: prijava rođenja, vlasništvo nad nekretninama, pristup školovanju, putovanjima, zapošljavanju, izdavanju vozačkih dozvola i mogućnosti učešća u političkom životu. 'Nismo imali ni pravo da se kandidujemo za funkcije niti da glasamo,' navodi jedan od ispitanika.
Oko 20% sirijskih Kurda ostalo je bez državljanstva nakon spornog popisa 1962. u provinciji Hasake, a lokalne organizacije procenjuju da danas oko 150.000 ljudi u Siriji nema zvaničnu registraciju.
Praktični detalji i apel aktivista
Vlasti su otvorile centre za registraciju koji bi trebalo da rade mesec dana, uz mogućnost produženja, kako je rekao civilni službenik Abdallah al-Abdallah. Aktivisti iz Hasake pozivaju administraciju da pri sprovođenju odluke pokaže fleksibilnost, posebno za Kurde koji se trenutno nalaze van Sirije zbog izbegličkog statusa ili bezbednosnih razloga.
Šta ovo znači za pojedince:
- Pristup službenim dokumentima i registraciji imovine.
- Mogućnost nastavka obrazovanja i dobijanja vozačke dozvole.
- Pravo na rad, putovanja i političko učešće.
Za mnoge registrovanje predstavlja ne samo pravno priznanje, već i osnovnu kompenzaciju za decenije uskraćenih prava. Nadležni kažu da će period registracije po potrebi biti produžen.
Pomozite nam da budemo bolji.
