Rat u Sudanu ušao je u četvrtu godinu bez jasnog ishoda: vojska i RSF ostaju u vojnoj pat‑poziciji dok humanitarna kriza eskalira. Vojska je povratila ključne gradove, dok je RSF konsolidovao kontrolu u Darfuru i delovima Kordofana. Više od 14 miliona raseljenih i preko 33 miliona ljudi kojima je potrebna pomoć čine situaciju hitnom. Politički pomaci postoje, ali međunarodni napori do sada nisu doneli prekid vatre.
Nakon Tri Godine Rata: Vojska i RSF Zaglavljeni u Vojnoj Pat‑Poziciji, Humanitarna Kriza Raste
Ibrahim Mohamed Ishaq, 35, a Sudanese refugee father from al-Fashir, rides on a motorised cart with his wife Fatima Abdul Karim, 25, and their daughters Eman, 5, and Eilaf, 3, as they flee ongoing clashes between the paramilitary Rapid Support Forces (RSF) and the Sudanese army, arriving at the entrance city of Tine in eastern Chad, on November 22, 2025 [File: Amr Abdallah Dalsh/Reuters]
Rat u Sudanu ušao je u četvrtu godinu bez jasnog ishoda: državna vojska i paravojna formacija Rapid Support Forces (RSF) ostaju zaglavljeni u vojnoj pat‑poziciji, dok humanitarna i ekonomska kriza postaju sve dublje.
Frontovi i teritorijalna podela
Na terenu je jasno podeljen Sudan: vojska kontroliše severne, centralne i istočne države, uključujući prestonicu Khartum, dok RSF drži velike delove Darfura i većinu teritorija u pojedinim oblastima Kordofana. RSF je takođe otvorio novi front u regionu Plavi Nil uz granicu sa Etiopijom.
Ključne vojne preokrete
20. maja prošle godine vojska je povratila Khartum State nakon više od dve godine borbi. Tokom 2025. vojska je osvojila i Wad Madani (11. januar), razbila obruč oko el‑Obeida u Severnom Kordofanu i povratila Kadugli i Dilling u Južnom Kordofanu, kao i grad Bara u martu.
S druge strane, RSF je 26. oktobra prošle godine preuzeo el‑Fasher, glavni grad Severnog Darfura, čime je učvrstio kontrolu nad većim delom Darfura. U decembru 2025. RSF je napredovao prema Babnusi u Zapadnom Kordofanu, a nakon što se vojska povukla iz naftnog polja Heglig, to nalazište je praktično dospelo pod RSF kontrolu.
Saddam Najwa, a malnourished, 17-month-old internally displaced child reaches out for a cup of water at the paediatric ward of the Mother of Mercy Hospital in Gidel, near Kauda, within the Sudan’s People Liberation Movement-North (SPLM-N) controlled area of the Nuba Mountains, South Kordofan, Sudan, on June 25, 2024 [File: Thomas Mukoya/Reuters]
Taktičke promene: dronovi i precizni udari
Rat se menja i tehnološki: RSF sve više koristi dronove za napade u centralnom i severnom Sudanu. Vojska je odgovorila nabavkom sopstvenih dronova, koje koristi za napade na snabdevačke veze, eliminisanje pojedinih komandira i uništavanje opreme RSF‑a.
Humanitarna situacija
Humanitarna kriza je katastrofalna. Zajednički izveštaj ICRC‑a, UNICEF‑a i Intersosa navodi oko 14 miliona raseljenih tokom tri godine sukoba. Otprilike 26 miliona ljudi suočava se sa akutnom nesigurnošću u ishrani, a 33,7 miliona zahteva humanitarnu pomoć, uključujući 7,4 miliona interno raseljenih. Norveški savet za izbeglice izveštava da su mnoge porodice prinuđene da smanjuju broj obroka dok cene osnovnih namirnica rastu.
U Khartumu je u novije vreme zabeležen snažan rast cena goriva, hleba i drugih proizvoda, praćen devalvacijom sudanske funte — kurs je oko 600 funti za 1 USD.
Pomaci na političkoj sceni
U maju 2025. imenovan je Kamil El‑Tayeb Idris za premijera i formirana je civilna vlada, prvi takav korak od ostavke Abdalle Hamdoka 2022. Vlada se u januaru ove godine zvanično vratila u Khartum nakon privremenog rada iz Port Sudana. Ipak, međunarodni i regionalni mirovni napori — uključujući Kvadrilateralnu inicijativu (SAD, Saudijska Arabija, Egipat, UAE) — do sada nisu doneli trajni prekid vatre.
Mogući scenariji
Stručnjaci ocenjuju da su najverovatniji scenario nastavak vojne pat‑pozicije i dalja politička fragmentacija, sa rizikom da RSF pokuša uspostaviti paralelne upravljačke strukture i da sukob postane predmet regionalnih rivalstava i posredničkih sukoba. Istovremeno, pojačani međunarodni pritisak i strah od širenja sukoba mogla bi da podstaknu pregovore.
Zaključak: Sudan ostaje u dubokoj krizi — vojnog, humanitarnog i političkog karaktera — sa ograničenim perspektivama za brzo rešenje. Globalne tenzije i regionalni interesi dodatno komplikuju pokušaje mira.
Pomozite nam da budemo bolji.
