Papa Leon XIV dolazi u Muximu, crkvu sa teškom istorijom transatlantske trgovine robljem, što njegovoj poseti daje snažnu simboliku. Crkva je bila mesto krštenja porobljenih pre prisilnog marša od oko 145 km do Luande, a iz Angole je preko 5 miliona ljudi poslato preko Atlantika. Otkriveno je i da papa, rođen kao Robert Prevost, ima kreolsko poreklo, što dodatno otežava i obogaćuje značenje njegove molitve i poruka o socijalnoj pravdi.
Papa Leon XIV u Muximi: Simbolična Poseta Crkvi Povezanoj s Ropstvom i Njegovim Porekлом
People walk by the Church of Our Lady of Muxima in Muxima, Angola, Saturday, April 11, 2026, which Pope Leo XIV will visit during his 11-day pastoral visit to Africa. (AP Photo)(ASSOCIATED PRESS)
Papa Leon XIV planira da poseti Crkvu Gospe iz Muxime u Angoli — mesto koje nosi tešku istoriju transatlantske trgovine robljem i danas je popularno katoličko svetilište. Poseta, predviđena tokom papine turneje po Africi, ima snažnu simboliku: crkva je nekada bila tačka na kojoj su porobljeni Afrikanci kršteni pre nego što su prisilno odvođeni u luku Luanda.
Krstovi i sećanja
People walk on a stage set by the Church of Our Lady of Muxima in Muxima, Angola, Saturday, April 11, 2026 which Pope Leo XIV will visit during his 11-day pastoral visit to Africa. (AP Photo)(ASSOCIATED PRESS)
Bela crkva, smeštena na obali reke Kvanze, sagrađena je krajem 16. veka u okviru portugalskog utvrđenja i dugo je bila deo mreže prodaje ljudi u ropstvo. Istoričari napominju da su Portugalci, podstaknuti dokumentima Vatikana iz 15. veka, koristili verske argumente da opravdaju podređivanje i porobljavanje nekršćanskih naroda. Iz Angole je preko transatlantskih ruta odvedeno više od 5 miliona ljudi — više nego iz bilo koje druge zemlje.
Pogon za pomirenje i priznanje
People walk by the Church of Our Lady of Muxima in Muxima, Angola, Saturday, April 11, 2026 which Pope Leo XIV will visit during his 11-day pastoral visit to Africa. (AP Photo)(ASSOCIATED PRESS)
Papa će, prema planu, moliti krunicu na rečnoj esplanadi pored istorijske kapelice — čin koji mnogi angolski vernici doživljavaju kao priliku da mesto bremenito prošlošću dobije novo, posvećeno značenje. „Moramo tom mestu dati novi smisao. Da ga učinimo svetim umesto mestom zla”, kaže sveštenik Celestino Epalanga iz Konferencije katoličkih biskupa Angole.
„Za mene, papa time što ide da se moli krunicu... daće tom mestu novo značenje.” — Rev. Celestino Epalanga
Liči aspekt posete
Workers walk by the 16th century fortress in Muxima, Angola, Saturday, April 11, 2026. (AP Photo)(ASSOCIATED PRESS)
Dodatni sloj simbolike donelo je otkriće da papa Leon XIV — rođen kao Robert Prevost i prvi američki papa — ima kreolsko poreklo: njegovi majčini pradede u dokumentima Luizijane opisana su kao ljudi boje kože, a rodoslov otkriva pretke koji su bili i porobljeni i vlasnici robova. Neki od prvih robova u Luizijani, prema istorijskim izvorima, bili su dovedeni iz Angole, što potcrtava istorijsku vezu između obe regije.
Poruke o pravdi i budućnosti Crkve
A man walks past a mural of Pope Leo XIV in Luanda, South Africa, Thursday, April 16, 2026. (AP Photo/Themba Hadebe)(ASSOCIATED PRESS)
Vatikan navodi da će papa u Africi govoriti o temama kao što su eksploatacija prirodnih i ljudskih resursa, korupcija i autoritarni režimi. Lokalni akteri, uključujući opozicione političare i crkvene aktiviste, očekuju da papa istakne i pitanja socijalne pravde, demokratije i pomoći siromašnima.
Olivio Nkilumbo, opozicioni poslanik u angolskom parlamentu, poručuje da Angoli i dalje nedostaju stvarna demokratija i ekonomska ravnoteža, uprkos bogatstvu prirodnih resursa. Epalanga, koji je i izvršni sekretar Katoličke komisije za pravdu i mir u Angoli, kaže da bi od pape želeo snažnu poruku biskupima da više rade za siromašne i pravdu.
Istorijski i savremen kontekst
Angola je bila portugalska kolonija do 1975. godine, a ubrzo nakon nezavisnosti zemlju je pogodio krvavi građanski rat koji je trajao s prekidima oko 27 godina i odneo stotine hiljada života. Danas su naslednice te prošlosti — autoritarne prakse, korupcija i ogromne ekonomske nejednakosti — teme koje papa planira da dotakne tokom posete.
Bez obzira da li će papa javno osuditi istorijsko ropstvo tokom ove posete, mnogi vernici i posmatrači smatraju da sam čin molitve na mestu s takvom prošlošću ima jak simbolički značaj i priliku za promišljen dijalog o pomirenju, istorijskoj odgovornosti i društvenoj pravdi.
Napomena: Ovaj tekst sumira izjave i podatke dostupne u izvorima izveštavanja o najavljenoj papinoj poseti Angoli.
Pomozite nam da budemo bolji.
