Ministri Bezalel Smotrich i Israel Katz prisustvovali su ponovnom otvaranju naselja Sa-Nur na Zapadnoj Obali, skoro 21 godinu nakon evakuacije 2005. Vlasti su odobrile 126 stambenih jedinica, a 16 porodica se već uselilo. Događaj je izazvao kritike zbog kršenja međunarodnog prava, dok organizacije za ljudska prava upozoravaju na porast nasilja naseljenika i ubrzano širenje naselja pod aktuelnom vladom.
Otvoreno naselje Sa-Nur na Zapadnoj Obali: Smotrich i Katz obeležili povratak posle skoro 21 godinu
Israeli settlers place an Israeli flag atop a building, on the day of the re-establishment of the settlement of Sa-Nur, which was evacuated as part of Israel’s 2005 disengagement, in Sa-Nur in the Israeli-occupied West Bank, April 19, 2026 [Shir Torem/Reuters]
Ministar finansija Bezalel Smotrich i ministar poljoprivrede Israel Katz prisustvovali su zvaničnom otvaranju naselja Sa-Nur na okupiranoj Zapadnoj Obali, skoro 21 godinu nakon što je naselje evakuisano 2005. godine.
Vlasti su odobrile 126 stambenih jedinica u tom severnom naselju, južno od Dženina, a 16 porodica se već uselilo, saopštile su izraelske vlasti.
Na ovom uzbudljivom danu slavimo istorijsku korekciju zločinačkog proterivanja,
rekao je Smotrich na ceremoniji, dodajući da je to i način da se, kako je naveo, "sahrani ideja palestinske države".
Jossi Dagan, predsednik Veća naselja na Zapadnoj Obali i jedan od bivših stanovnika koji su napustili Sa-Nur 2005. godine, opisao je povratak kao "ličnu zatvaranje kruga" i izjavio: "Vratili smo se da ostanemo."
Kontekst i reakcije
Sa-Nur je bio deo izraelske politike povlačenja iz 2005. godine, kada su iz iste operacije uklonjeni i naseljenici iz pojasa Gaze. Tokom godina bilo je više pokušaja da se naselje ponovo uspostavi; najnovije odobrenje čini Sa-Nur jednim od četiri bivša naselja na Zapadnoj Obali koja je izraelska vlada nedavno priznala, što prema međunarodnim standardima predstavlja kršenje međunarodnog prava.
U martu 2023. Knesset je izglasao izmenu zakona o povlačenju koja je formalno zabranjivala ostanak naseljenika u bivšim naseljima Sa-Nur, Homesh, Ganim i Kadim. Ipak, prošle godine su usvojeni planovi za nova naselja i deo bivših izbeglih punktova je formalno priznat kao naselja.
Podaci i bezbednosna situacija
- Otprilike 700.000 izraelskih naseljenika trenutno živi na Zapadnoj Obali i u Istočnom Jerusalimu.
- Organizacije za ljudska prava i međunarodne agencije beleže ubrzano odobravanje naselja i porast nasilja naseljenika, naročito od 7. oktobra 2023. godine.
- U incidentu od 11. aprila u Deir Jariru, blizu Ramale, Palestinac je ubijen, a UNRWA i druge organizacije navode da je mart jedan od najkrvavijih meseci zabeleženog nasilja naseljenika na Zapadnoj Obali.
- Prethodnog meseca izraelske vlasti su odobrile 34 nova naselja, a prema organizaciji Peace Now ukupno je od formiranja sadašnje vlade odobreno 104 naselja.
Otvaranje Sa-Nur dodatno zaoštrava političku i pravnu debatu o budućnosti Zapadne Obale, između izraelskih planova naseljavanja i međunarodnih poziva na poštovanje međunarodnog prava i mogućeg rešenja sa dve države.
Napomena: Činjenice u tekstu bazirane su na izveštajima medija i izjavama zvaničnika; različiti izvori koriste različi terminologiju kada opisuju pravni status naselja i okolnosti događaja.
Pomozite nam da budemo bolji.
