Herakles projekat Univerziteta u Kadizu i Univerziteta u Granadi katalogizovao je 134 brodoloma u Zalivu Algeciras, od kojih je 34 potpuno dokumentovano. Najstarija olupina datira iz oko V veka p.n.e. (punski period), a među nalazima su i tri srednjovekovna broda i retka 18. vekovna kanonirka. Istraživači upozoravaju da klimatske promene, industrijska aktivnost i invazivna alga Rugulopteryx okamurae ugrožavaju nalazišta i zahtevaju hitnu zaštitu.
Groblje Brodoloma Staro 2.400 Godina Otkriveno u Zalivu Algeciras — 134 Lokacije Katalogizovane
Archaeologists Found a Huge Shipwreck GraveyardEric Volto - Getty Images
Zaliv Algeciras, na južnoj obali Španije između istoimenog grada i Stene Gibraltara, otkriva bogatu i višeslojnu pomorsku istoriju – sada potvrđenu masivnim podvodnim nalazima. Troiprogodišnji Herakles projekat detaljno je mapirao ovu zonu i pokazao koliko je područje značajno za pomorsku arheologiju.
Tri godine istraživanja i ključni nalazi
Timovi sa Univerziteta u Kadizu i Univerziteta u Granadi katalogizovali su ukupno 134 brodoloma u Zalivu Algeciras, od kojih je 34 potpuno dokumentovano. Najstarija olupina potiče iz oko V veka p.n.e. (punski period). Većina ostataka datira iz rimskog i rane moderne epohe, dok su među nalazima i tri retka srednjovekovna broda koja bacaju svetlo na plovidbu tokom kasne islamske vlasti na jugu Španije.
„Retko gde u Sredozemlju postoji ovako velika koncentracija i tako raznovrsni arheološki ostaci, naročito u pogledu različitih kultura ili nacija“, rekao je Felipe Cerezo Andreo, podvodni arheolog i vodeći istraživač projekta Herakles.
Neobični i retki nalazi
Među najzanimljivijim otkrićima je 18. vekovna kanonirka dizajnirana za napade u blizini Stene Gibraltara. Takve lađe su, kako se pokazalo, često prikrivane kao ribarski čamci kako bi prikrile topove — istorijski podatak koji je sada potvrđen i materijalnim nalazima.
Pretnje i hitnost očuvanja
Istraživači upozoravaju da je vreme ključno: područje je pod pritiskom intenzivnog brodskog saobraćaja, brodogradilišta, rafinerija i druge industrije koje oštećuju nalazišta. Klimatske promene menjaju lokalne morske tokove i transport sedimenta, što ubrzava razotkrivanje i propadanje struktura.
Dodatnu pretnju predstavlja invazivna alga Rugulopteryx okamurae, poreklom iz severozapadnog Pacifika, koja se u poslednjih nekoliko godina brzo proširila Mediteranom i delovima severoistočnog Atlantskog okeana. U Zalivu Algeciras guste tepihe ove alge prekrile su dno u svega pet godina, oštećujući lokalni ekosistem i otežavajući otkrića novih olupina.
Zašto je ovo važno
Koncentracija i raznovrsnost nalaza u Zalivu Algeciras pružaju retku priliku da se iz podvodnih slojeva istorije izvuče znatna količina podataka o trgovačkim rutama, ratovanju i kulturnim kontaktima kroz milenijume. Zbog sve većeg pritiska okoline, potrebna su brza i koordinisana arheološka delovanja kako bi se što više podataka sačuvalo i dokumentovalo.
Koje sve tajne još leže ispod talasa — pitanje je na koje će dalja istraživanja pokušati da odgovore.
Pomozite nam da budemo bolji.
