Curiosity je otkrio sedam ranije nepoznatih organskih molekula u uzorku iz bušotine "Mary Anning 3". Analiza pomoću TMAH "wet chemistry" ukazuje da manja jedinjenja mogu nastati raspadom većih molekula, slično nalazima u Murchison meteoritu. Među značajnim otkrićima su nitrogenski heterociklus i benzotiofen, što daje nove smernice za razumevanje mogućih prekursora DNK/RNA na Marsu.
Curiosity Pronašao 7 Novih Organskih Molekula na Marsu — Šta To Znači za Mogućnost Života?
The discovery not only offers insight into the likelihood of life on early Mars, but hope that we could actually find signs of that life, today. (Credit: NASA)
Rover Curiosity otkrio je bogat skup organskih molekula u uzorku sa Marsa, uključujući sedam do sada neidentifikovanih jedinjenja, što pojačava interesovanje naučnika za mogućnost da je rani Mars imao uslove pogodnije za pojavu života nego što se ranije mislilo.
Kako je otkriće izvedeno
Molekule su identifikovane pomoću mini-laboratorije Sample Analysis at Mars (SAM) ugrađene u „stomak" rovera. SAM može da samelje mali uzorak stene u prah i podvrgne ga visokoj temperaturi kako bi se sastojci isparili i potom analizirali spektroskopskim metodama.
Wet chemistry i TMAH
Za ovaj uzorak je primenjena i ređa, selektivnija metoda poznata kao "wet chemistry". Curiosity je uzorak uronio u rastvor tetrametilamonijum-hidroksida (TMAH), što je ograničena i skupa procedura rezervisana za najvažnije uzorke. Ovo je prvi put da je takav tretman primenjen na uzorak sa Marsa, što je dodatno povećalo naučnu vrednost nalaza.
Uzorak potiče iz bušotine označene kao „Mary Anning 3”. (Credit: NASA/JPL-Caltech)
Curiosity organic molecules in rock photo
Šta su pronašli i šta to znači
Analiza je otkrila raznovrsnu paletu organskih jedinjenja. NASA naučnici su na Zemlji uporedili rezultate sa TMAH-analizom poznatog Murchison meteorita, koji sadrži velike organske molekule rasprostranjene u ranim fazama Sunčevog sistema. Pokazalo se da razgradnja većih molekula u prisustvu TMAH daje mnoga od manjih jedinjenja detektovanih na Marsu, što ukazuje na mogućnost da su marsovska mala jedinjenja nastala raspadom većih prekursora.
Među posebno interesantnim otkrićima su nitrogenski heterociklus (molekul u čijem je jezgru prsten koji sadrži azot) — tip jedinjenja povezan sa prekursima za nukleinske baze u DNA i RNA — i benzotiofen, jedinjenje koje se smatra jednim od organskih sastojaka rasprostranjenih kroz rani Sunčev sistem.
Napomena: "Organsko" ne znači nužno "živo". Organska jedinjenja su zasnovana na ugljeniku i mogu se formirati i abiotskim (nebiološkim) procesima. Međutim, veća raznovrsnost organskih molekula smanjuje verovatnoću da su sva nastala isključivo abiotskim putem.
Šta dalje?
Ovo otkriće je važan korak, ali ne konačan dokaz života na Marsu. Evropska svemirska agencija uskoro planira da pošalje rover Rosalind Franklin, opremljen masenim spektrometrom koji je dizajnirala i isporučila NASA, što će omogućiti još detaljniju hemijsku analizu. Iako je višestrana misija vraćanja uzoraka na Zemlju (Mars Sample Return) odložena, postoji niz budućih misija i instrumenata koji će dopuniti sliku o organskim molekulima i njihovom poreklu.
Dok čekamo robusnije misije (uključujući moguće misije sa posadom u dalekoj budućnosti), Curiosity i drugi roveri nastaviće da koriste svoje mini-labore kako bi proširili katalog organskih jedinjenja i suzili spisak mogućih abiotskih i biotskih izvora.
Izvor: Nature Communications / NASA/JPL-Caltech (rezime i tumačenje nalaza)
Pomozite nam da budemo bolji.
