Porodica Mughal iz Ganderbala pretrpela je dve porodične tragedije: 2000. su pobunjenici ubili Ishfaqa, čije ostatke porodica još očekuje, a 31. marta ove godine indijska vojska ubila je Rashida (32) — slučaj koji porodica i meštani nazivaju "lažnim susretom". Rashid je sahranjen 80 km dalje u Kupwari, a vlasti su naložile magistarsku istragu koja do sada nije objavljena. Slučaj je postao simbol šireg problema u Kašmiru — spornih susreta, opšteg osećaja nekažnjivosti i pritiska na marginalizovane Gujjar zajednice.
Dva brata iz Kašmira: 26 godina nakon ubistva od pobunjenika — drugi poginuo u spornom 'susretu' sa vojskom
Ishfaq Ahmad Mughal was killed in 2000 by the Kashmiri rebels [Al Jazeera]
Porodica Mughal iz sela Chunt Waliwar u okrugu Ganderbal, indijski administriranom Kašmiru, ponovo je zadesila tragedija: 31. marta njihov sin Rashid Ahmad Mughal (32) ubijen je u akciji koju je vojska opisala kao razmenu vatre sa pobunjenicima, dok porodica i lokalni meštani tvrde da je reč o lažnom, insceniranom "susretu".
Residents said Rashid was the only college graduate in his village [Al Jazeera]
Porodična priča i stare rane
Porodica Mughal već decenijama nosi bol. U januaru 2000. godine, na smrznutu noć, naoružani pobunjenici su nasrnuli na njihovu kuću u kojoj su spavali Ishfaq (23), njegova sestra Naseema (20) i mlađa braća Ajaz (8) i Rashid (6), kao i dvoje rođaka. Pobunjenici su tražili Ishfaqa, za kog je porodica priznala da je radio za indijsku vojsku. Po sećanju sestre Naseeme, Ishfaq je pokušao da pobegne, ali su ga upucali i odneli telo; porodica i dalje čeka njegove posmrtne ostatke kako bi obavila islamske obrede.
The site where Rashid was killed in an ‘encounter’ with the Indian army [Al Jazeera]
Kontroverzni susret i sahrana
Vojna verzija kaže da je Rashid poginuo u razmeni vatre sa pobunjenicima tokom akcije u šumi u oblasti Arahama. Meštani i porodica to kategorički odbacuju, tvrdeći da je reč o "fake encounter" — insceniranom van-sudskom izvođenju. Rashidovo telo je, prema porodici, prebačeno i sahranjeno 80 km dalje, na groblju za navodne pobunjenike u Kupwari, što je praksa koju vlasti, kako se veruje, koriste da bi sprečile masovne proteste. Samo je braća Ajaz dobio dozvolu da prisustvuje sahrani.
Rashid’s room at their house in Chunt Waliwar village, Ganderbal, Kashmir [Al Jazeera]
„Njegovo lice je bilo izobličeno, pa sam ga prepoznao po stopalima“, prisetio se Ajaz Ahmad Mughal, koji je tijelo video u ambulantnom vozilu u policijskoj stanici.
Istraga i reakcije
Guverner kojeg je imenovala vlada u Nju Delhiju naložio je magistarsku istragu za slučaj. Vlasti su obećale da će izveštaj biti spreman za sedam dana, ali je prošlo gotovo mesec dana bez javnog objavljivanja rezultata. Policia, prema anonimnom izvoru, navodi da će vraćanje tela porodici zavisiti od "prirode izveštaja" magistrata. Porodica ističe da Rashid nije imao kriminalni dosije i da nikada nije bio pozivan na ispitivanje u kontekstu pobune.
The house of the Mughals in Chunt Waliwar village [Al Jazeera]
Širi kontekst: Gujjar zajednica i prava
Mughalovi pripadaju Gujjar zajednici — nomadskoj muslimanskoj grupi koja je nekada bila bliska indijskoj vojsci i često služila kao izvor obaveštajnih podataka. Od 2019. godine, nakon ukidanja člana 370 i promene upravnog statusa Kašmira, odnosi te zajednice sa državom su se dodatno pogoršali: zabeleženi su slučajevi ubistava u susretima, pritisaka, promena kvota, rušenja nastambi i optužbi za nezakonito zauzimanje zemljišta.
The commerce degree marksheet of Rashid Ahmad Mughal [Al Jazeera]
Nezavisne i ljudskopravaške organizacije, uključujući Human Rights Watch i grupe iz Kašmira, ukazuju na obrazac navodnih van-sudskih ubistava, prepreke za procesuiranje pripadnika snaga bezbednosti i problem imuniteta koji pruža Zakon o posebnim ovlašćenjima za oružane snage (AFSPA) iz 1990. godine. Podaci organizacija i raniji slučajevi pokazuju da su mnoge istrage koje su naložene ostale bez sudskih posledica.
Brojke i prava
Prema podacima koji se citiraju u izvoru, između 8.000 i 10.000 ljudi je nestalo od početka ustanka krajem 1980-ih; registrovani su i brojni zahtevi za procesuiranje pripadnika bezbednosnih snaga koji nisu dobili odobrenje za gonjenje. Takođe se pominju stope pritvaranja po Zakonu o nezakonitim aktivnostima (UAPA) i izveštaji o smrtima u pritvoru koji su podigli zabrinutost kod domaćih i međunarodnih tela.
Zaključak
Porodica Mughal ponovno je ostala bez odgovora i bez zatvaranja koje traže: jednom zbog ubistva ishfaqa kome se još ne zna grob, i sada zbog smrti Rashida, za koju zahtevaju nezavisnu i transparentnu istragu. Njihova priča oslikava šire probleme regiona — ne samo sukob između pobunjenika i bezbednosnih snaga, već i pitanja pravde, odgovornosti i položaja marginalizovanih zajednica u post-2019. eri Kašmira.
Napomena: Tekst sadrži tvrdnje i navode porodice, lokalnih izvora i nevladinih organizacija; Al Jazeera (izvor) nije dobila komentar vojske i regionalne policije u vreme objave.
Pomozite nam da budemo bolji.
