Kratko: Kfar Kila, vekovno selo na južnoj granici Libana, gotovo je sravljeno tokom dve i po godine sukoba. Pre rata selo je imalo oko 5.500 stanovnika i živelo od poljoprivrede, naročito maslina. Značajan broj objekata — između 85% i preko 90% — uništen je, a sukobi su naterali oko 1,2 miliona Libanaca na raseljavanje. Stanovnici najavljuju povratak i obnovu, ali su izgledi i dalje neizvesni.
Smrt sela Kfar Kila: Kako je rat sravnio vekovnu zajednicu na južnoj granici Libana
A returning resident walks near a damaged site amid destroyed buildings, as Israeli troops withdrew from most of south Lebanon, in the southern Lebanese village of Kfar Kila, Lebanon, February 19, 2025. REUTERS/Emilie Madi
U parkingu prepunom smeća blizu mediteranske obale Bejruta, Hassan Yahya je zalepio kartonsku tablu na stub saobraćajnog svetla pored cerade koja mu sada služi kao dom. "Kfar Kila vas pozdravlja", stoji ispisano tankim flomasterom — krhki znak koji podseća na selo koje je gotovo nestalo.
Kfar Kila je jedno od oko dvanaest sela duž južne granice Libana koja su tokom poslednje dve i po godine bila cilj izraelskih napada i demontiranja u okviru stvaranja tzv. "zone tampon". Pre rata, selo je imalo oko 5.500 stanovnika i živelo je pretežno od poljoprivrede — maslina, vinove loze, povrća i duvana. Maslinovo ulje iz Kfar Kile bilo je cenjeno i kupovalo se i u daljem Bejrutu.
Šta se dogodilo
Posle napada 7. oktobra 2023. i eskalacije sukoba između Izraela i Hezbolaha, mnogi stanovnici su se raselili. Reuters navodi da je u najnovijem talasu sukoba 1,2 miliona Libanaca moralo da napusti domove — oko petinu cele populacije. Izraelske snage tvrde da su u Kfar Kili otkrile i zaplenile velike količine oružja i infrastrukturne objekte povezane sa Hezbolahom; ove tvrdnje Reuters nije mogao nezavisno da potvrdi.
Do novembra 2024. oko 85% zgrada u Kfar Kili bilo je uništeno, prema podacima iz sela, a krajem aprila ove godine izraelske snage su saopštile da je uništeno više od 90% kuća. Povratak koji je započeo nakon kratkog primirja u novembru ugasio je nastavak operacija u kome su korišćene kontrolisane detonacije i buldožeri.
"To je kao riba; ako izađe iz vode, umre," kaže 58-godišnji Hassan Yahya, opisujući osećaj raseljenosti i gubitka korena.
Život pre i posle
Pre sukoba, selo je bilo živa zajednica sa pekarama, kafanama, svadbama koje su trajale danima i javnim okupljanjima, uključujući lokalne prikaze bitke kod Kerbele na dan Ašure. Starogradska istorija Kfar Kile seže do zabeleški arapskog geografa Al-Maqdisija iz 10. veka, a u osmanskim i britanskim izvorima selo se takođe pominje.
Mnogi bivši stanovnici sada žive rasuto širom Libana: u Bejrutu, na severu ili blizu sirijske granice. Neki su pokušali povratak i postavili prefabrikovane kuće pored ruševina, međutim nastavak vojne aktivnosti i radovi na čišćenju granice onemogućili su veće korake obnove. Lokalni zvaničnici i stanovnici i dalje govore o nameri da se vrate i obnove selo, ali neizvesnost ostaje velika.
Kontekst i perspektiva
Izraelska vojska ističe bezbednosne razloge za uklanjanje naselja duž granice, tvrdeći da su predmet operacija lokacije povezane sa Hezbolahom, uključujući i tunelske sisteme koje je Izrael ranije otkrio. Hezbolah to negira i osuđuje rušenja. Posmatrači upozoravaju da privremene "zone tampon" mogu postati trajne, pozivajući se na primere iz prošlih konflikata u regionu.
Priča o Kfar Kili nije samo brojka uništenih kuća: to je gubitak veza, sećanja i kulturnog identiteta za stotine hiljada raseljenih Libanaca. Dok gradonačelnik i pojedini meštani govore o vraćanju i obnovi, činjenice na terenu — razaranja, minirana zemljišta i nastavak borbi — čine perspektivu neizvesnom.
(Izveštavanje: Alexander Dziadosz; dodatno izveštavanje i uređivanje: Reuters. Navedeni podaci su zasnovani na intervjuima, satelitskim snimcima i izjavama zvaničnika, a neke tvrdnje nisu nezavisno potvrđene.)
Pomozite nam da budemo bolji.
