Genetska ispitivanja u Italiji otkrivaju da je 47% analiziranih vukova u centralnim i južnim regionima vuk–pas hibrid. Istraživanje je obuhvatilo 748 uzoraka (2020–2024) i dodatnih 26 uzoraka iz ranijeg perioda. Stručnjaci upozoravaju na rizik genetskog preplavljivanja, moguće promene ponašanja i uloge vukova u ekosistemu, i pozivaju na mere kontrole lutalica i genetski monitoring.
Gotovo Polovina Vukova u Italiji Su Mešanci Sa Psima — Genetsko Preplavljivanje Preti
A Eurasian wolf. Bildagentur Zoonar GmbH / Shutterstock
Genetska ispitivanja sprovedena na velikom uzorku pokazala su da su u centralnim i južnim regionima Italije skoro polovina divljih vukova (Canis lupus) zapravo hibridi vuk–pas. Nalazi podižu ozbiljna pitanja o budućnosti italijanske populacije vukova i o ulozi ovih životinja u ekosistemu.
Rezultati istraživanja
Tim pod vođstvom biologinje Rite Lorenzini analizirao je genetski materijal prikupljen od 748 vukova pronađenih mrtvih u periodu 2020–2024, uz dodatnih 26 uzoraka prikupljenih između 1993. i 2003. U ukupnom uzorku 47% jedinki klasifikovano je kao vuk–pas hibridi. Podaci takođe ukazuju da su neka od ukrštanja stara nekoliko generacija, dok su druga relativno sveža — što pokazuje da se hibridizacija nastavlja.
Zašto se to dešava
Hibridizacija je naročito rasprostranjena u centralnoj i južnoj Italiji, gde ima veliki broj slobodno lutajućih ili poluslobodnih pasa. U stabilnim čoporima zdravi vukovi retko se pare sa psima; problem nastaje kada se čopor raspadne ili kada pojedinačne ženke ostanu usamljene u oblastima sa puno lutalica. Kombinacija obnove populacije vukova nakon zaštitnih mera i promenjenog ruralnog pejzaža doprinela je trenutnoj situaciji.
Moguće posledice
Stručnjaci upozoravaju na rizik od genetskog preplavljivanja (genetic swamping) — procesa u kojem se originalni genetski fond vrste postupno zamenjuje genom hibrida. U praksi to znači da bi, genetski gledano, „autentični“ vukovi mogli postepeno nestati. Hibridizacija takođe može menjati fiziologiju, ponašanje i ekološke uloge životinja, uključujući strategije lova, teritorijalno ponašanje i društvenu organizaciju.
Regionalne razlike i šire implikacije
Na severu Italije, gde ima manje lutalica, hibridi su znatno ređi. Ipak, vukovi se kreću na velike udaljenosti, pa postoji realna opasnost da se hibridi prošire i pomešaju sa populacijama na severu ili čak u drugim delovima Evrope. Iako postoje primeri iz prirode gde hibridizacija može doneti određene koristi (npr. crni vukovi u Severnoj Americi koji potiču od ukrštanja sa psima i nose gene koji im mogu davati otpornost na neke bolesti), obim i brzina procesa u Italiji zabrinjavaju stručnjake.
Šta kažu stručnjaci
„Visok nivo hibridizacije predstavlja pretnju autentičnosti vuka i njegovoj ključnoj ulozi u ekosistemu,“
kaže Paolo Ciucci sa Univerziteta Sapienza. Luigi Boitani, koji je još 1970-ih otkrio prvi poznati hibrid u Italiji, decenijama upozorava na ovaj rizik.
Konkretnije mere i preporuke
Stručnjaci pozivaju na kombinovane mere: kontrolu broja lutajućih pasa, pojačanu genetsku monitoring i ciljanje populacionih struktura kojima se može smanjiti verovatnoća hibridizacije (npr. zaštita i obnova stabilnih čopora). Dugoročno, potrebno je integrisati upravljanje divljim vrstama i politike vezane za pse kako bi se očuvala genetska potpuna vrsta.
Zaključak: Iako Italija ima jednu od najvećih populacija vukova u Evropi (oko 3.300 jedinki od približno 23.000 u Evropi), masovna hibridizacija predstavlja ozbiljan konzervacijski problem koji zahteva hitne i koordinisane mere.
Pomozite nam da budemo bolji.
