SAD i Filipini Prikazali Protivbrodsku Raketu NMESIS Na Batanesu Blizu Tajvana

Filipinske i američke snage javno su prikazale obalni protivbrodski raketni sistem NMESIS na provinciji Batanes, u blizini Tajvana, tokom godišnje vojne vežbe Balikatan, dok rastu tenzije u regionu oko samoupravnog ostrva koje Peking smatra svojim.

Gde je i zašto

Batanes, najsjevernija pokrajina Filipina sa oko 20.000 stanovnika, leži približno 100 milja južno od Tajvana i nalazi se uz tjesnac Luzon — strateški koridor na prvoj liniji rivaliteta između SAD i Kine u Indo-Pacifiku. Sistem je avionom C-130 dopremljen i postavljen u glavnom gradu Basco, koji ima jednu od dve male piste u provinciji.

Karakteristike i način upotrebe

Prema američkom staff seržantu Darrenu Gibbsi, NMESIS je dizajniran za daljinsko upravljanje i visok stepen autonomije: vozilo ne zahteva vozača niti putnika — operateri mu postave kurs i zadaju zadatke. Sistem je pokretni obalni protivbrodski kompleks namenjen za ciljanje površinskih brodova sa kopnenih položaja, sa dometom od oko 185 km (115 milja).

Philippine and U.S. military personnel stand beside vehicles and equipment used for the Navy-Marine Expeditionary Ship Interdiction System (NMESIS) anti-ship missile system during joint military exercises in Basco, Batanes province, Philippines, May 2, 2026. REUTERS/Adrian Portugal

Vežbe i ograničenja

Francisco Lorenzo, direktor vežbe u filipinskom štabu, rekao je da je raspoređivanje takvih sistema deo procene operativne izvodljivosti na udaljenim lokacijama i da je NMESIS dovezen isključivo radi proba raspoređivanja i simulacione podrške — neće učestvovati u „živim" borbenim dejstvima. Lorenzo je potvrdio i da će sistem biti povučen nakon završetka vežbi.

"Cilj vežbi Balikatan je vežbati odbranu teritorije zajedno sa saveznicima," rekao je Lorenzo.

Regionalne posledice

Peking redovno kritikuje raspoređivanje američke vojne opreme na Filipinima, navodeći da takve aktivnosti povećavaju regionalnu napetost. Bezbednosni analitičar Chester Cabalza upozorava da NMESIS može dodatno zaoštriti situaciju, pa čak i biti viđen u Pekingu kao deo "američkog opkoljavanja" Kine. On je takođe istakao da se sistem može brzo prenositi avionom i raspoređivati duž bilo koje obale filipinskog arhipelaga.

Opseg vežbe

U ovogodišnjim Balikatan vežbama učestvuje više od 17.000 vojnika, uključujući oko 10.000 pripadnika SAD. Filipinske i američke snage izvele su i pomorske udarne vežbe u opštini Itbayat, severno od Batanesa, oko 155 km od Tajvana.

A member of the U.S. military walks near vehicles and equipment used for the Navy-Marine Expeditionary Ship Interdiction System (NMESIS) anti-ship missile system during joint military exercises in Basco, Batanes province, Philippines, May 2, 2026. REUTERS/Adrian Portugal

Širi kontekst

Kina je u poslednje vreme pojačala aktivnosti u Južnom kineskom moru i oko Tajvanskog tjesnaca, uključujući veći broj pomorskih jedinica i prolazak nosača aviona kroz tjesnac. Reuters je takođe izvestio o satelitskim snimcima koji pokazuju postavljanje barijere kod ulaza na greben Scarborough.

Filipinski predsednik Ferdinand Marcos Jr. izjavio je da bi u slučaju rata oko Tajvana morali evakuisati Filipince koji rade i žive na ostrvu, što bi, kako je rekao, "vuče Filipine, šutajući i vrišteći, u sukob." Ministrs odbrane Gilberto Teodoro potvrdio je da Manila ima plan za evakuaciju građana sa Tajvana, ali nije izneo detalje.

Napomena: NMESIS u Batanesu poslužiće isključivo za probe i simulacije i biće povučen po završetku vežbi.