Pre 27 godina, 3. raketni divizion 250. brigade PVO Vojske Jugoslavije oborio je američki F-16 koji se srušio na obroncima Cera u blizini Šapca. Pilot je katapultiran i noćas evakuisan američkim helikopterima, a delovi aviona danas su izloženi u Muzeju vazduhoplovstva u Beogradu. Svedočenja pripadnika diviziona ističu timski rad, ulogu lokalnih svedočenja i kasniju potvrdu događaja kroz snimke i medije.
Godišnjica: Kako je 3. raketni divizion oborio američki F-16 kod Šapca
Getty © USAF / Handout
Pre 27 godina, tokom NATO bombardovanja Savezne Republike Jugoslavije 1999. godine, 3. raketni divizion 250. brigade protivvazdušne odbrane Vojske Jugoslavije pogodio je američki avion F-16 koji se potom srušio na obroncima Cera u blizini Šapca.
Dogadjaj se dogodio tokom noćne misije iznad Beograda. Pilot pogođenog aviona katapultirao se i tokom noći evakuisan je američkim helikopterima. Neki delovi oborenog F-16, uključujući rep i poklopac pilotske kabine, danas se čuvaju u Muzeju vazduhoplovstva na Aerodromu "Nikola Tesla" u Beogradu kao podsetnik na dejstvo jedinice.
Svjedočanstva učesnika
Operator ručnog praćenja u 3. raketnom divizionu, Dragan Matić, priseća se da su tek narednog jutra, putem medija, saznali gde je pala letelica koju su oborili. Prisetan detalj je i dolazak generala Ljubiše Veličkovića te njegova poruka posadi: "Momci, ako bude nešto, vi odradite." Matić je rekao: "I F-16 smo oborili u 2:08."
"Kod nas je u poseti to veče bio general Ljubiša Veličković... Rekao je: 'Momci ako bude nešto, vi odradite'. Ja sam mu rekao: 'Gospodine generale, ostanite, u dva počinje žurka, u dva počinje nalet'. I F-16 smo oborili u dva i osam." — Dragan Matić (preneo RTS)
Forenzički snimatelj Jugoslovenske vojske dobio je informaciju ujutro da je oboreni F-16 pao u okolini Šapca. Zastavnik prve klase u penziji Srđan Grčić priseća se lokalnih svedoka: meštani su prijavili dim iz šume i pokazali mesto pada, dok je vojna policija obezbedila lokaciju i snimke koji su poslužili za izveštaje.
"I danas važi ta priča: 'čitaj navigaciju, ali pitaj seljaka'. Mada se još kada smo mi došli dimilo iz tog reona šume... Moj muž je čak izašao sa lovačkom puškom da gađa helikopter." — Srđan Grčić
Širi kontekst i refleksija
Grčić je podsetio da je isti divizion prethodno, 27. marta 1999. godine, povezan i sa obaranjem aviona F-117. Učesnici ističu timski rad i dobro osposobljenu posadu kao ključne faktore uspeha. Događaji iz 1999. i danas ostaju tema sećanja i istorijskih rasprava u Srbiji, a izloženi delovi aviona predstavljaju materijalni trag tih događaja.
Napomena: Tekst donosi svedočenja učesnika i saopštene javne informacije; tačan hronološki pregled i službeni izveštaji ostaju u nadležnim arhivama i zvaničnim dokumentima.
Pomozite nam da budemo bolji.
