Novi NASA-in satelit NISAR omogućava praćenje potapanja Meksiko Sitija gotovo u realnom vremenu, snimajući pomeranja tla na 12-dnevnim intervalima. Grad, izgrađen na drevnom jezerskom ležištu, tone zbog decenija isisavanja podzemnih voda; neke zone gube više centimetara mesečno, a najkritičnija područja su tokom decenija izgubila i više desetina metara nadmorske visine. NISAR pomaže naučnicima i planerima da brže detektuju i reaguju na opasne promene.
NASA-ina NISAR Satelitska Slika Otkriva: Meksiko Siti Se Tonе — Kako Satelit Prati Grad Koji Tone Svakih 12 Dana
David Bekaert/JPL-Caltech//NASA - PHOTO: New data from NISAR shows where Mexico City and its environs subsided by up to a few centimeters per month (shown in blue) between Oct. 25, 2025, and Jan. 17, 2026. Uneven
Više od 20 miliona ljudi u Meksiko Sitiju živi na tlu koje se postepeno snižava iznad drevnog jezerskog ležišta. Dok su lokalni naučnici decenijama beležili potapanje terenskim merenjima, novi satelit NISAR omogućava da se kretanje tla prati skoro u realnom vremenu i sa mnogo većom prostornom rezolucijom.
Šta pokazuje NISAR
NASA je objavila kompozitnu sliku koju je satelit NISAR prikupio između oktobra 2025. i januara 2026. Slika otkriva da se neki delovi grada spuštaju i više od pola inča mesečno (~1,3 cm). Takve inkrementalne promene akumuliraju se tokom vremena i dovode do pucanja puteva, zgrada i vodovodnih cevi.
Kako satelit radi
NISAR, rezultat saradnje NASA-e i Indijske organizacije za svemirska istrazivanja (ISRO), prvi je satelit koji nosi dva radaraska sistema na različitim talasnim dužinama. To omogućava pouzdanije i česte mape pomeranja tla — satelit beleži promene na približno 12-dnevnom intervalu, što istraživačima daje „vremenske serije" kretanja tla umesto samo pojedinačnih godišnjih snimaka.
Šta kažu istraživači
Dora Carreón-Freyre, koja proučava potapanje Meksiko Sitija više od 25 godina, navodi da su najteže pogođene zone, poput Iztapalape, vidljive i iz svemira: kuće izgrađene na steni ostaju relativno stabilne, dok su one na prelazu između stene i nekadašnjeg jezera ozbiljno oštećene. „2017. taksi je upao u pukotinu“, navedla je kao primer posledica.
„Imati ove alate i shvatiti raspodelu diferencijalnih brzina – neverovatno je. Tehnologija nam pomaže.“
— Dora Carreón-Freyre
David Bekaert, naučnik na NISAR misiji, objašnjava da je upravo učestalost snimanja (svakih 12 dana) presudna za razumevanje dinamike potapanja: "Ovo nam omogućava da izgradimo vremenske serije i pratimo kako se tlo pomera tokom vremena."
Rebecca Blackwell/AP, FILE - PHOTO: In this June 15, 2016, file photo, people walk past a slightly tilted historic building in downtown Mexico City.
Uzrok i razmere potapanja
Naučnici ukazuju na decenije isisavanja podzemnih voda iz drevnog jezerskog akvifera kao glavni uzrok. Kada se voda ukloni, pore i slojevi tla se sabijaju i ostaju takvi — slično kao mokra glina koja se stisne i očvrsne.
Prema istorijskim izveštajima, grad je krajem 1800-ih tonuo oko 5 cm godišnje, da bi sredinom 20. veka taj broj porastao. Nekoliko izvora navodi da su neki delovi grada u poslednjih ~100 godina izgubili i do ~9 metara nadmorske visine, dok najteže pogođena područja prema određenim procenama mogu biti spuštena i do ~39 metara.
Šira perspektiva i posledice
NISAR nije samo alat za Meksiko Siti — naučnici očekuju da će moći da kontinuirano nadgleda toneće gradove širom sveta, posebno duž obalnih zona gde kombinacija subsidencije i porasta nivoa mora predstavlja ozbiljnu pretnju. Carreón-Freyre upozorava da su slični problemi već vidljivi na Filipinima, gde subsidencija i porast nivoa mora zajedno ugrožavaju lokalne zajednice.
Za stanovnike i planere: češće satelitsko praćenje može pomoći u ranom otkrivanju kritičnih promena, prioritetizaciji hitnih popravki infrastrukture i planiranju prilagođavanja koji smanjuju rizik za stanovništvo.
Napomena: Podaci i citati su zasnovani na objavama NASA-e, izjavama istraživača uključenih u NISAR misiju i istorijskim izveštajima o potapanju Meksiko Sitija. Parametri su zaokruženi i konvertovani u metrički sistem radi preglednosti za čitaoce.
Pomozite nam da budemo bolji.
