Studija iz 4. maja u Nature Climate Change pokazuje da obojene mikro- i nanoplastične čestice u atmosferi upijaju više sunčeve svetlosti nego što je reflektuju, pa doprinose dodatnom zagrevanju Zemlje. Istraživači su izmerili optička svojstva različitih boja plastike i integrisali ih u klimatske modele. Efekat je manji od uticaja CO2, ali je regionalno značajan i zahteva dalja posmatranja i uključivanje u klimatske procene.
Mikroplastika u vazduhu: kako sitne obojene čestice doprinose zagrevanju planete
Microplastics are popping up all over the place, including our bodies.
Nova studija objavljena 4. maja u časopisu Nature Climate Change ukazuje da mikročestice plastike suspendovane u atmosferi doprinose dodatnom zagrevanju Zemlje. Istraživači su kombinovali laboratorijska merenja optičkih svojstava raznih boja i veličina plastike sa klimatskim modelima i zaključili da obojene i tamne čestice snažno upijaju sunčevu svetlost.
Šta su mikroplastika i kako utiču na klimu?
Mikroplastika su fragmenti plastike manji od 5 mm koji nastaju razgradnjom većeg otpada — odeće, ambalaže, guma i sl. Vetrovi mogu ove sitne čestice nositi na velike udaljenosti preko kontinenata i okeana. Rezultati studije pokazuju da obojeni i crni fragmenti upijaju znatno više svetlosti nego beli ili providni, pa time doprinose atmosferskom zagrevanju.
Powerful magnification allowed researchers to count and identify microplastic beads and fragments that were collected in 11 western national parks and wilderness areas over 14 months of sampling.
Ključna zapažanja iz studije
- Optička merenja: Istraživači su izmerili kako različite vrste i boje mikro- i nanoplastike apsorbuju svetlost, uključujući promene posle izlaganja UV zračenju (starenje): svetlije plastike požute, tamnije se izblede.
- Modeliranje: Laboratory podaci su integrisani u atmosferske klimatske modele koji pokazuju da net efekat atmosferske mikroplastike ide u smeru dodatnog zagrevanja.
- Kvantitativne procene: Autori navode da čestice upijaju otprilike pet puta više sunčeve svetlosti nego što je reflektuju. Regionalni uticaj može dostići oko 2% u nekim oblastima, a globalni doprinos mikro- i nanoplastike procenjen je na ekvivalent od 16,2% efekta crnog ugljenika (black carbon) u određenim regijama.
Ograničenja i neizvesnosti
Istraživači ističu velike nepoznanice: tačna količina mikro- i nanoplastike u atmosferi i njena prostorna raspodela nisu dovoljno poznate. Laboratorijski eksperimenti su pojednostavljeni prikaz stvarnih atmosferskih procesa, pa su potrebna dodatna terenska merenja i bolje uključivanje ovih čestica u klimatske modele.
Drew Shindell (Duke University): net efekat atmosferske mikroplastike je dodatno zagrevanje; iako je efekat manji od uticaja CO2, poznavanje ovog mehanizma pomaže u sveobuhvatnim strategijama za smanjenje zagrevanja.
Šta to znači za politiku i javnost?
Studija ne umanjuje ključnu ulogu stakleničkih gasova — CO2 i dalje ima daleko najveći uticaj na klimatske promene (otprilike 50 puta jači efekat od procene za mikroplastiku). Ipak, otkriće da obojene i tamne čestice plastike dodatno zagrevaju atmosferu naglašava dodatnu korist smanjenja upotrebe plastike, bolje upravljanje otpadom i uključivanje mikroplastike u buduće klimatske procene.
Autori i podaci: Glavni autori su Yu Liu i Hongbo Fu (Fudan University, Šangaj). Analizu su dopunili istraživači kao što su Drew Shindell (Duke University) i Gilberto Binda (University of Insubria). Autori pozivaju na intenzivnija posmatranja globalne raspodele mikro- i nanoplastike.
Pomozite nam da budemo bolji.
