Novootkrivena 2024. mapa pokazuje da trudnoća izaziva opsežne promene u mozgu: 97% od 400 ispitanih regiona pokazalo je promene, uključujući linearni pad ukupne zapremine tokom gestacije sa delimičnim povratkom u postpartumu. Istovremeno se menjaju i cerebrovaskularne funkcije i protok cerebrospinalne tečnosti. Maternal Brain Project širi istraživanje, gradi otvorenu bazu podataka i pokušava da utvrdi veze između ovih promena i stanja poput postpartalne depresije, preeklampsije i gestacionog dijabetesa.
Trudnoća Duboko Preoblikuje Majčin Mozak — Nova Mapa Pokazuje Široke Promene
(Djavan Rodriguez/iStock/Getty Images Plus)
Studija iz 2024. prvi put je detaljno prikazala kako se ljudski mozak menja tokom jedne trudnoće. Istraživači su napravili snimke iste žene pre trudnoće, tokom gestacije i nakon porođaja i zabeležili neočekivane, široko rasprostranjene promene u zapremini mozga.
Izvor i inicijativa
In the 2024 study, widespread cortical gray matter volume change occurred in step with advancing gestational week. Darker colors indicate regions most affected by the pregnancy transition. (Laura Pritschet)
Ovako značajan uvid doveo je do pokretanja Maternal Brain Project (MBP), koji predvodi Emily Jacobs sa University of California, Santa Barbara (UCSB). Tim širi saradnju na više instituta u SAD i partnera u Španiji kako bi potvrdio nalaze na većem broju učesnica.
Glavni nalazi
Major white matter tracts demonstrated increasing microstructural integrity over pregnancy. (Daniela Cossio)
Od 400 analiziranih regija mozga, 97% je pokazalo promene tokom gestacije i u postpartalnom periodu. Kod prve ispitanice i u daljim uzorcima zabeležen je linearni pad ukupne zapremine mozga tokom trudnoće, sa delimičnim povratkom u postpartumu. Istovremeno, zapremina sive mase i debljina korteksa su značajno opadale, dok je cerebrospinalna tečnost pratila suprotan obrazac.
Promene su naročito vidljive u superiornim temporalnim režnjevima, medijalnim strukturama, prefrontalnom korteksu i subkortikalnim regijama. Pored toga, podaci ukazuju na značajne prilagodbe cerebrovaskularnog sistema i na izmene u protoku cerebrospinalne tečnosti tokom trudnoće.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Metodologija i skala
Do sada MBP uključuje oko 20 učesnica (prvorotke, žene koje rađaju drugo dete, kao i kontrolne grupe: očevi i ne-trudne žene) i više od 150 MRI snimaka prikupljenih tokom perioda od 18 meseci, uz krvne analize i upitnike o raspoloženju, snu i zdravlju.
Značaj i budući pravci
Iako smanjenje ukupne zapremine može zvučati zabrinjavajuće, istraživači ističu da je reč o reorganizaciji mozga koja verovatno povećava efikasnost za zadatke povezane sa majčinstvom. Rezultati još čekaju objavljivanje u recenziranom časopisu. Cilj MBP-a je izgradnja otvorene, globalne baze podataka o majčinom mozgu kako bi se odgovorilo na pitanja poput uticaja remodeliranja na kogniciju, mogućnosti ranog otkrivanja postpartalne depresije i dugoročnih posledica stanja kao što su preeklampsija ili gestacioni dijabetes.
Napomena: Dosadašnji rezultati su veoma obećavajući, ali treba ih tumačiti oprezno dok ne budu potvrđeni većim, recenziranim studijama.
Pomozite nam da budemo bolji.
