Geološka istraživanja potvrđuju postojanje velike potopljene kopnene mase pod Južnim Pacifikom — Zealandie — koja pokriva približno 1,9 miliona kvadratnih milja (~4,9 miliona km²). Uzorci iz morskog dna i magnetna merenja ukazuju da stene potiču iz Rane krede i eocena, što podržava kontinentalni karakter regiona. Zealandia se verovatno odvojila od Zapadnog Antarktika pre oko 85 miliona godina, a potom i od Australije. Potrebna su dodatna seizmička ispitivanja i bušenja da bi se detaljnije razjasnila njena istorija i struktura.
Otkrivena Zealandia: Mogući 'osmi kontinent' sakriven ispod Južnog Pacifika
A look at Zealandia: The 1.9 million square mile continent mostly submerged beneath the blue waters of the South Pacific.
Nova geološka istraživanja sve više potkrepljuju tvrdnju da ispod Južnog Pacifika postoji ogromna, uglavnom potopljena kopnena masa poznata kao Zealandia. Ovaj „skriveni kontinent“ prostire se na približno 1,9 miliona kvadratnih milja (~4,9 miliona km²), a samo mali delovi, poput Novog Zelanda, izviru iznad nivoa mora.
Šta je Zealandia?
Zealandia se smatra fragmentom drevnog superkontinenta Gondvane. Naučnici veruju da je pre više od 100 miliona godina počela da se odvaja od ostatka Gondvane, prvo od Zapadnog Antarktika, a potom i od Australije. Tokom miliona godina kora se istezala, stanjivala i hladila, što je dovelo do njenog delimičnog potonuća ispod okeana.
Kako su došli do dokaza?
Tim na čelu sa Nickom Mortimerom koristio je kombinaciju geokronologije, magnetnih merenja i uzorkovanja morskog dna. Uzorci prikupljeni dredžingom — peskovite stene, vulkanski oblutci i bazaltične lave — datiraju još iz Rane krede i eocena, što ukazuje na kontinentalnu prirodu stenske građe. Pored toga, magnetne anomalije ispod morskog dna podudaraju se sa dobijenim starostima i pomažu u kartiranju velikih geoloških jedinica.
„Podvodni status Zealandije ni u kom slučaju ne umanjuje njeno geološko značenje,“ izjavio je istraživač iz GNS Science.
Zašto je otkriće važno?
Organizovani geološki obrasci i starosti pronađenih stena ukazuju da Zealandia poseduje strukturu sličnu priznatim kontinentima, a ne samo nasumičnu zbirku okeanskih ploča. Budući da je većina mase pod vodom, očuvani su zapisi koji na kopnu više možda ne postoje — to pruža jedinstvenu priliku da se prouče procesi rađanja, razdvajanja i evolucije kontinenata.
Šta sledeće?
Iako su dokazi utemeljeni i u prirodi značajni, klasifikacija Zealandije kao kontinenta još uvek je predmet naučne rasprave. Potrebna su dodatna seizmička istraživanja, dublje bušenje i međunarodne ekspedicije kako bi se detaljnije mapirala unutrašnja struktura, sedimentni zapisi i tačan geološki razvoj ovog regiona.
Otkriveni podaci već menjaju razumevanje tektonike i istorije Zemlje, a dalja istraživanja mogu pomoći da se preciznije odredi kada i kako su se neki delovi Zealandije nalazili iznad vode i koliko su puta prolazili kroz faze vulkanske i sedimentarne aktivnosti.
Pomozite nam da budemo bolji.
