Proteini Stari 400.000 Godina Otkrivaju Genetsko Mešanje Između Homo erectus‑a i Denisovana

Nova analiza proteina iz zubne gleđi šest fosilnih zuba starih oko 400.000 godina otkrila je neočekivane genetske veze između različitih drevnih hominina. Nalazi, objavljeni u Nature, ukazuju na to da su populacije koje su povezane sa Homo erectus-om i grupom poznatom kao Denisovani možda razmenjivale genetski materijal tokom dugog perioda koegzistencije u Istočnoj Aziji.

YouTube Thumbnail

Šta su istraživači pronašli?

Tim predvođen paleoantropologinjom Qiaomei Fu iz Instituta za paleontologiju i paleoantropologiju kičmenjaka (IVPP) u Kini analizirao je proteine iz gleđi šest zuba prikupljenih na tri lokaliteta: Zhoukoudian (blizu Pekinga), Hexian (provincija Anhui) i Sunjiadong (provincija Henan).

One of the teeth examined in the study, from Zhoukoudian near Beijing. (Qiaomei Fu, Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology, Chinese Academy of Sciences)

Gleđ zuba, za razliku od mekih tkiva, može sačuvati proteine stotinama hiljada godina, pa čak i kad DNK više nije dostupna. Analizom proteina istraživači su identifikovali dve nasledne varijante proteina ameloblastin:

The geographic locations of the three fossil sites and the tooth samples discovered at each one. (Fu et al.,Nature, 2026)

• Jedna varijanta izgleda jedinstveno za ove kineske Homo erectus primerke i do sada nije zabeležena kod drugih poznatih hominina.
• Druga varijanta već je bila identifikovana u genomima Denisovana, a pronađena je i kod nekih savremenih ljudi.

Kako tumače rezultate?

Pošto se jedna od varijanti pojavljuje u svim šest zuba sa više lokacija, autori studije smatraju da je verovatno nastala u populacijama srodnim H. erectus-u, a kasnije se pojavila i kod Denisovana — što ukazuje na mogući tok genetskog protoka između tih grupa. Međutim, autoři ističu da ovakvi nalazi ne dokazuju definitivnu hronologiju prenosa i da su potrebna dodatna istraživanja i više uzoraka.

A tooth from Sunjiadong, included in the study. (Qiaomei Fu, Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology, Chinese Academy of Sciences)

"Zajednička staništa stvaraju prilike za interakcije", pišu autori studije, naglašavajući mogućnost susreta, razmene i ukrštanja između susednih homininnih populacija.

Zašto je ovo važno?

Rezultati doprinose rastućem pogledu da ljudska evolucija nije bila linearna i izolovana, već da su različite grupe — Neandertalci, Denisovani, H. erectus i rani predstavnici roda Homo — tokom stotina hiljada godina delile genetski materijal. Takva razmena može pomoći da se objasne tragovi „duhova“ u genomima modernih populacija i obogatiti naše razumevanje prošle genetske raznolikosti u Evroaziji.

The course of human evolution was far more complicated than a linear progression. (Overearth/iStock/Getty Images Plus)

Ograničenja i šta sledi

Studija se oslanja na proteine sa vrlo starih uzoraka — DNK je uglavnom degradirana na ovim uzorcima — pa zaključci nose određeni stepen neizvesnosti. Autori pozivaju na dodatno ispitivanje drugih nalazišta i vremenskih slojeva kako bi se razjasnile linije geneze, prostorna rasprostranjenost Denisovana i raznovrsnost H. erectus populacija.

Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter

Ukratko, nalaz je važan korak: pokazuje da molekularni podaci iz gleđi mogu otkriti stare genetske signale i pomoći da se raspleta komplikovana mreža susreta i mešanja među drevnim homininima.

The researchers propose that one variant, AMBN(M273V), may have originated in populations related toHomo erectusand then 'flowed' into Denisovans, ending up in the genomes of some modern humans. (Fu et al.,Nature, 2026)

Izvor: Nature; istraživači iz Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology (IVPP), Kina.