Kevin Padian (UC Berkeley) predlaže da su ruke T. rexa postale kratke zato što su duže ruke bile izložene riziku od ozbiljnih ugriza tokom zajedničkog hranjenja. Merenja primerka MOR 555 pokazuju da su ruke bile prekratke da dosegnu usta ili se dodiruju, što osporava prethodna funkcionalna objašnjenja. Padian poziva na sistematsko ispitivanje tragova ugriza na kostima kako bi se testirala ova hipoteza i ističe širi evolutivni značaj promene pitanja: zašto se organ smanjio, a ne samo za šta je služio.
Zašto je T. rex imao kratke ruke? Nova hipoteza: kraće ruke su bile bezbednije
A new study argues T. rex evolved short arms to avoid serious injuries during violent group feeding on carcasses. (CREDIT: Shutterstock)
Tyrannosaurus rex vekovima je izazivao pažnju svojim kontrastom: masivna lobanja i telo, uz ruke koje deluju neverovatno kratke. Kevin Padian sa Univerziteta Kalifornija, Berkeley, u članku objavljenom u Acta Palaeontologica Polonica predlaže drsku, ali testabilnu ideju – ruke su se smanjivale ne zato što su bile korisne, već zato što su predstavljale rizik tokom zajedničkog hranjenja.
Tiny forelimbs of large tyrannosaurs may have shrunk not because they were useful, but because they were dangerous to keep around. (CREDIT: Shutterstock)
Padianova hipoteza
Padian kaže da su duže prednje ekstremitete mogle postati mana kad bi više tiranosaura istovremeno hranilo na jednom lešu. U takvoj gužvi, sa snažnim čeljustima i zupcima koji rade u neposrednoj blizini, ruka postavljena preblizu mogla bi biti ujedena, poderana ili čak odsečena. Ako je skraćivanje ruku smanjivalo šansu za teške povrede, prirodna selekcija bi mogla favorizovati manji, manje izloženi ekstremitet.
The mounted skeleton of Tyrannosaurus rex Osborn, 1905, in the atrium of the Valley Life Sciences Building at the University of California, Berkeley based mainly on the relatively complete skeleton in the Museum of the Rockies (MOR 555), collected from the latest Cretaceous Hell Creek Formation of Montana, USA. (CREDIT: University of California Museum of Paleontology and the Regents of the University of California)
Merenja i zašto stara objašnjenja ne zadovoljavaju
Da bi proverio ranije ideje, Padian je izmerio montiran kostur T. rexa (zasnovan uglavnom na primerku MOR 555 iz formacije Hell Creek, Montana). Ključne mere: lobanja ~120 cm, rameni pojas ~127 cm, humerus 37 cm, ulna 20 cm, prsti 22–25 cm. Čak i u najoptimističnijim rekonstrukcijama pokreta, ruke nisu mogle da dosegnu usta, nisu mogle pouzdano da se dodiruju međusobno i nisu bile praktične za držanje plena, parenje ili podizanje sa tla.
Komodo dragons often converge on prey, with larger animals feeding first and smaller ones staying back. (CREDIT: Shutterstock)
"Ruke su prosto prekratke," konstatuje Padian. "Ne mogu da se dodiruju, ne mogu da dosegnu usta, a njihova pokretljivost je izrazito ograničena."
Ponašanje i žive analogije
Padian ne tvrdi da su svi tiranosaurusi uvek bili strogo socijalni, ali nalazi fosilnih lokacija sa jedincima različitog uzrasta na istim mestima povećavaju mogućnost povremenog zajedničkog hranjenja. Kao žive analogije navodi komodo varane i krokodile, koji često povređuju jedni druge tokom grupnog hranjenja – primeri koji pokazuju kako skupa hranidba može biti opasna.
Tyrannosaur skeletons already show wounds on skulls and other bones. (CREDIT: Shutterstock)
Komparativni obrazac u evoluciji
Sličan trend redukcije prednjih ekstremiteta primećen je nezavisno kod drugih velikih predatorskih teropoda (abelisauridi, karcharodontosauridi), što sugeriše da smanjenje ruku kod gigantskih mesoždera predstavlja stvaran evolutivni problem koji vredi objašnjavati, čak i ako različite grupe to rešavaju na različite načine.
Kako testirati hipotezu
Padian predlaže konkretne testove: sistematsko pretraživanje muzeja i kolekcija za tragovima ugriza na kostima prednjih udova i poređenje učestalosti ovakvih povreda kod mladunaca i odraslih. Ako se pokaže da su prednji udovi relativno retko oštećivani u poređenju sa drugim delovima tela, to bi podržalo ideju da je selekcija protiv izloženih ruku igrala ulogu.
Širi značaj
Ova hipoteza podstiče promenu pitanja: umesto da se traži funkcija vrlo malog organa, pitanje postaje da li je gubitak veličine sam po sebi bio adaptivan. Takav pristup može pomoći pri tumačenju drugih redukovanih struktura u izumrlim vrstama i sprečiti prihvatanje priča koje zvuče ubedljivo, ali ne rešavaju pravi evolutivni problem.
Reference: Rad Kevina Padiana u Acta Palaeontologica Polonica; primerak MOR 555 iz formacije Hell Creek.
Pomozite nam da budemo bolji.
