Nova studija povezuje skraćivanje prednjih udova velikih teropoda sa razvojem masivnih, robusnih lobanja i jakom silom ujeda. Analiza 61 vrste pokazala je jasnu korelaciju u pet nezavisnih porodica teropoda, uključujući Tyrannosauridae i Abelisauridae. Autori pretpostavljaju da su velike glave najverovatnije nastupile pre skraćivanja ruku, ali napominju da korelacija ne dokazuje uzročnost.
Zašto je T. rex Imao Tako Male Šape? Nova Studija Povezuje To Sa Masivnim Vilicama
(Richard T. Nowitz/The Image Bank Unreleased/Getty Images)
Nova studija objašnjava zašto su prednje šape nekih velikih teropoda, uključujući Tyrannosaurus rexa, postale izuzetno male: kako su plen i načini lova evoluirali, glavnu ulogu u napadu su preuzele snažne glave i vilice, pa su ruke vremenom atrofirale.
An artist's impression of aT. rex, complete with the tiny arms. (RJ Palmer)
Šta su istraživači uradili?
Tim paleontologa je kvantifikovao skraćivanje prednjih udova i razvio novo ocenjivanje robustnosti lobanja na osnovu dimenzija, procenjene sile ujeda i drugih morfoloških pokazatelja. Analizom je obuhvaćeno 61 vrsta teropoda i upoređene su dužine prednjih ekstremiteta sa veličinom i robusnošću lobanja.
Other factors used to calculate skull robustness included dental characteristics and how tightly connected the bones of the head were. (Suki Lee/Pexels)
Glavni nalazi
Istraživanje je otkrilo snažnu korelaciju između skraćenih prednjih udova i masivnih, robusnih lobanja u pet nezavisnih porodica teropoda: Tyrannosauridae, Abelisauridae, Carcharodontosauridae, Megalosauridae i Ceratosauridae. Sama veličina lobanje ili tela nije dosledno korelisala sa dužinom ruku — neke vrste su ostale relativno male ali su ipak razvile snažne glave i kratke ruke.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
"Pokušali smo da shvatimo šta je podstaklo ovu promenu i našli smo snažnu vezu između kratkih šapa i velikih, čvrsto građenih glava," kaže Charlie Roger Scherer (UCL). "Glava je preuzela ulogu glavnog oružja — 'use it or lose it'."
Zašto su vilice zamenile ruke?
Autori sugerišu da je rast very velikog plena — posebno sauropoda koji su mogli dostići ~30 m — favorizovao strategiju napada i držanja ugriza vilicom. Čak i snažne ruke verovatno ne bi bile efikasne protiv toliko velike životinje, pa su se evolutivno razvijale snažne vilice sa izuzetnom silom ujeda.
Da li su ruke bile potpuno beskorisne?
Iako su bile znatno skraćene, prednje šape nisu nužno bile potpuno beživotne. Procene sugerišu da su mogle imati dovoljnu snagu (npr. sposobnost savijanja sa opterećenjem preko ~100 kg) da služe za sekundarne funkcije: pomaganje pri ustajanju, držanje tokom parenja, pridržavanje plena ili čak sečenje oštrim kandžama. Postoje i hipoteze da su kratke ruke smanjivale rizik da budu povređene tokom zajedničkog hranjenja.
Ograničenja i zaključak
Autori ističu da studija utvrđuje korelacije, ali ne dokazuje uzročnost. Ipak, logički zaključak je da su snažno građene lobanje verovatno prethodile skraćivanju prednjih udova — teško je zamisliti da bi predator odustao od glavnog sredstva napada bez pouzdane alternative. Rad je objavljen u časopisu Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences.
Reference: Scherer i saradnici; Proceedings of the Royal Society B.
Pomozite nam da budemo bolji.
