Studija u Frontiers in Marine Science pokazuje da mitohondrijalna eDNA iz površinske morske vode može da otkrije genetsku raznolikost delfina, ne samo njihovo prisustvo. Istraživanje iz 2021. pratilo je 15 četa kod Santa Catalina i analiziralo 126 dvolitarskih uzoraka, otkrivši 836 mitohondrijalnih varijanti. Metoda je manje invazivna i isplativa, što omogućava ranije otkrivanje ranjivih populacija i bolje praćenje uticaja zagađenja i podvodne buke.
DNK iz morske vode otkriva genetsko zdravlje delfina i olakšava monitoring
Photo Credit: iStock
Naučnici su razvili manje invazivan i isplativ način praćenja zdravlja populacija delfina koristeći DNK iz morske vode. Studija objavljena u Frontiers in Marine Science pokazuje da mitohondrijalna eDNA iz površinskih uzoraka može da otkrije ne samo prisustvo vrsta, već i informacije o njihovoj genetskoj raznolikosti — ključnom pokazatelju dugoročne otpornosti populacija.
Istraživači su 2021. pratili 15 četa delfina u okolini ostrva Santa Catalina, južna Kalifornija. Sa malih plovila su, pri susretu sa četiri najčešće vrste u tom području — dugobekim običnim delfinom, kratkobekim običnim delfinom, bradatim (bottlenose) delfinom i Risovim delfinom — prikupljali dvolitarske površinske uzorke vode.
Analizom 126 uzoraka, tim je identifikovao 836 mitohondrijalnih sekvencijalnih varijanti. Značajan deo ovih zapisa poticao je od kitova i delfina, a skoro jedna trećina sekvenci odgovarala je vrstama koje su posmatrači vizuelno prepoznali u svakoj četi.
Među proučavanima, dugobeki obični delfin pokazao je najveću genetsku raznolikost u tom regionu, dok su kratkobeki obični delfin bio na drugom mestu, a bradati i Risov delfin su imali niži stepen raznolikosti blizu Santa Catalina.
Zašto je genetska raznolikost važna?
Genetska raznolikost je ključna za otpornost populacija na bolesti, zagađenje i promene u okolini. Ako se može procenjivati iz uzoraka morske vode, čuvanje i praćenje ranjivih populacija postaje brže i pristupačnije — omogućavajući raniju intervenciju i bolju zaštitu staništa.
eDNA uzorkovanje je niskog uticaja na životnu sredinu i relativno je jeftino u poređenju sa opsežnim vizuelnim anketama ili hvatanjem jedinki radi genetike. To otvara mogućnost češćeg i prostornog šireg monitoringa, uključujući praćenje retkih ili sezonski prisutnih vrsta koje se često propuštaju tradicionalnim metodama.
"Ovde pokazujemo da ponovljeno uzorkovanje eDNA može da se koristi za procenu genetske raznolikosti delfina koji se javljaju u velikim četama i imaju veoma velike populacije," izjavio je korespondirajući autor dr Frederick Archer iz NOAA/NMFS Southwest Fisheries Science Center. "Bilo bi dobro započeti programe monitoringa eDNA što je pre moguće — to nam može dati mnogo informacija o korišćenju staništa i uticajima poput zagađenja ili podvodne buke."
Ograničenja studije uključuju varijabilnost u raspodeli DNK u vodi i potrebu za bogatim referentnim bazama podataka za pouzdanu taksonomsku identifikaciju. Ipak, rezultati sugerišu da eDNA može postati moćan alat u arzenalu za očuvanje morskih sisara i upravljanje morskim ekosistemima.
Zaključak: eDNA iz morske vode pokazuje visok potencijal za praćenje genetske raznolikosti i stanja delfinskih populacija, pružajući konzervatorima bržu i manje invazivnu metodu za otkrivanje ranjivosti i praćenje uticaja antropogenih pritisaka.
Pomozite nam da budemo bolji.
