Hiljade Gruzijaca su se okupile u Tbilisiju na Dan nezavisnosti u masovnom proevropskom protestu protiv, kako tvrde kritičari, nazadovanja demokratije i približavanja Moskvi. Povod je bio odluka vlade da odloži pregovore o članstvu u EU do 2028. i dugotrajni sporovi posle parlamentarnih izbora 2024. Skup je organizovao savez opozicionih partija, a među sloganima su prednjačili "Mi smo Evropa" i portreti zatvorenog bivšeg predsednika Mikheila Saakašvilija.
Hiljade u Tbilisiju na Dan nezavisnosti: Masovni proevropski protest protiv odlaganja pristupa EU
Georgia has been mired in political turmoil since 2024 parliamentary elections which the opposition says were rigged (Giorgi ARJEVANIDZE)(Giorgi ARJEVANIDZE/AFP/AFP)
Hiljade Gruzijaca okupile su se u centru Tbilisija na Dan nezavisnosti kako bi izrazile protest zbog, kako tvrde kritičari, nazadovanja demokratije i sve izraženijeg antizapadnog kursa vlasti nakon spornog parlamentarnog izbornog ciklusa 2024. godine.
Povod i tok protesta
Demonstranti su mahali gruzijskim i zastavama Evropske unije i prošetali kroz centar prestonice pre nego što su se okupili ispred parlamenta, uz primetnu policijsku prisutnost, preneo je AFP. Mnogi su nosili transparente sa natpisom „Mi smo Evropa” i portrete zatvorenog bivšeg predsednika Mikheila Saakašvilija, koji je za života zagovarao bliske veze sa Zapadom.
"Već više od 500 dana izlazimo na ulice i nastavićemo dok god bude potrebno da branimo evropsku budućnost Gruzije", rekla je 20-godišnja studentkinja Maya Khidesheli za AFP.
"Na kraju će pobediti narod. Nijedna autoritarna vlast ne može da opstane pred ujedinjenim narodom — a mi smo ujedinjeni", izjavio je 59-godišnji hemičar i demonstrant Irakli Nanadze.
Politički kontekst
Politička kriza je počela posle parlamentarnih izbora 2024. koje opozicija smatra nameštenim. Opozicione stranke su odbile da priznaju novi parlament i vladu, dok je vlada donela odluku da odloži pregovore o članstvu u EU do 2028. godine — potez koji je dodatno podstakao masovne demonstracije.
Protesti su, kako se navodi, pratili i talas represije: privođenja i pritisci na demonstrante, opozicione lidere, organizacije civilnog društva i nezavisne medije. Kritičari optužuju vladajuću partiju Georgian Dream za nazadovanje demokratije i približavanje Moskvi, optužbe koje vlasti odbacuju.
Prošle godine Georgian Dream je najavio planove za zabranu glavnih opozicionih rivala, što je izazvalo široku osudu i strahove od daljeg autoritarnog zaokreta. Kao reakcija na dešavanja, zapadne zemlje su uvele sankcije protiv pojedinih funkcionera iz vladajuće garniture.
Šira perspektiva
Premijer Irakli Kobakhidze izjavio je prošle godine da je kurs Gruzije ka EU "stalan i neizmenjiv", iako je Brisel u praksi zamrznuo pristupni proces. Pristupanje EU je upisano u gruzijski ustav, a po anketama više od 80% građana podržava evrointegracije, što ostavlja tu temu kao centralnu tačku unutrašnje političke borbe.
Demonstracije na Dan nezavisnosti predstavljaju novi talas tenzija u zemlji koja se nalazi na raskrsnici između Zapada i Rusije, i verovatno će imati posledice po unutrašnju politiku Gruzije i odnose sa partnerima iz EU i Zapada.
Pomozite nam da budemo bolji.
