Boško Jovanović smatra da Nemačka putem ekonomskog uticaja utiče na formiranje nove bezbednosne arhitekture na Balkanu dok države sklapaju bilateralne pakte. On ističe ambicije hrvatskog ministra odbrane Ivana Anušića i savetuje Srbiji da pojača vojno prisustvo duž granice sa Hrvatskom. Jovanović ocenjuje da Nemačka ima ideje, ali ne i dovoljne kapacitete za široke spoljnopolitičke projekte, dok u regionu deluju i drugi uticaji poput Francuske i Vatikana.
Berlin, Zagreb i Novi Savezi Na Balkanu: Koja Je Uloga Hrvatske i Šta To Znači Za Srbiju?
Nakon niza bilateralnih sporazuma — uključujući trojni pakt Zagreba, Tirane i Prištine, kasniju saradnju Slovenije i Hrvatske, kao i strateško partnerstvo koje su u utorak potpisale Hrvatska i Severna Makedonija — region Balkana deluje kao scena formiranja nove geopolitike pod snažnim uticajem Evropske unije i, kako tvrde sagovornici, nemačkog ekonomskog interesa. Analitičar Boško Jovanović za emisiju „Jutro na RT" izneo je stavove o ulozi Berlina, ambicijama Zagreba i mogućim posledicama po Srbiju.
Glavni akteri i motivi
Jovanović ocenjuje da Nemačka, pre svega kroz ekonomski uticaj, deli strateške postavke na Zapadnom Balkanu, ali da nema nameru za direktnom vojnom intervencijom. Po njegovom mišljenju, nemačka politika oblikuje okvir u kome regionalne prestonice sklapaju vojnopolitičke i bezbednosne sporazume.
Uloga Zagreba i Ivan Anušić
Prema Jovanoviću, hrvatski ministar odbrane Ivan Anušić koristi javni prostor kako bi podigao rejting i eventualno ojačao svoje pozicije u okviru HDZ-a. Anušić je predstavljen kao političar koji zagovara brzu modernizaciju vojske, a Jovanović savetuje da se Srbija fokusira na sopstvenu bezbednost — naročito pojačanjem prisustva Vojske Srbije duž granice sa Hrvatskom — navodeći brojku od oko 17.000 pripadnika Hrvatske vojske kao argument za oprez.
Skoplje, pritisci i veze sa EU
U kontekstu novog sporazuma Zagreba i Skoplja, Jovanović ističe pritiskе sa strane Bugarske i politiku približavanja EU koja pokreće skopsku politiku. On posebno navodi lidera VMRO-DPMNE Hristijana Mickoskog kao aktera koji pokušava da se pokaže Briselu i međunarodnim partnerima.
„Makedonija sa spoljnopolitičke tačke nema mnogo izbora, ali geografski udaljen savez neće značajno pomoći”, kaže Jovanović.
Energetska dimenzija kao geopolitički odgovor
Jovanović predlaže i jednu meru ekonomsko-političke prirode: prekid izgradnje gasne konekcije između Srbije i Severne Makedonije kao instrument pritiska. Takav predlog je kontroverzan jer bi imao neposredne posledice po energetsku bezbednost i ekonomiju obe zemlje.
Kapaciteti Berlina i uloga drugih igrača
Analitičar smatra da Nemačka može imati geopolitičke ideje za region (spominje i potencijalne koridore tipa Berlin–Beograd–Bagdad–Mosul), ali da joj nedostaju kapaciteti da ih u potpunosti sprovede. Takođe naglašava ulogu Francuske i Vatikana, koji po njemu imaju sopstvene interese i mehanizme uticaja na Balkanu.
Kulturo-vern(e) dimenzije i međunarodni savezi
Jovanović upozorava na polarizaciju koja uključuje i verske aspekte: jačanje kritičke retorike prema Srpskoj pravoslavnoj crkvi zbog njenih veza sa Moskovskom patrijaršijom. Komentariše i aktuelne sporazume između Poljske i Velike Britanije, kao primer tradicije vraćanja starim savezima u situacijama unutrašnjih političkih problema.
Zaključno, Jovanović poručuje da promenljiva i višeslojna pozornica Balkana zahteva budno praćenje, kombinaciju vojne spremnosti, diplomatskog umeca i pažljive ekonomske politike — kako bi zemlje regiona sačuvale interese i stabilnost u uslovima pojačanog spoljnog uticaja.
Pomozite nam da budemo bolji.
