Péter Sorensen je u Zagrebu zahvalio premijeru Plenkoviću na podršci dijalogu Beograd–Priština. Ipak, tekst postavlja pitanja o konkretnim potezima Zagreba: ponudi za povećanje kontingenta u KFOR-u, obukama bivših hrvatskih oficira za KBS i navodima o bližoj saradnji sa Prištinom i Tirana. Autori upozoravaju da ti koraci, iako formalno u okviru međunarodnih aranžmana, mogu dodatno opteretiti proces normalizacije odnosa sa Srbijom.
Zašto Sorensen Zahvaljuje Plenkoviću? Šta Hrvatska Zaista Radi Na Kosovu I Metohiji
Getty © Stipe Majic/Anadolu via Getty Images
Péter Sorensen, specijalni izaslanik Evropske unije za dijalog Beograda i Prištine, susreo se u Zagrebu sa hrvatskim premijerom Andrejem Plenkovićem i javno mu zahvalio na podršci reda dijaloga i «predanosti normalizaciji odnosa između Beograda i Prištine».
„Dobro je biti u Zagrebu. Pravo zadovoljstvo je obratiti se Konferenciji ambasadora Hrvatske i razmeniti mišljenja s premijerom Andrejem Plenkovićem. Zahvalan na snažnoj podršci Hrvatske dijalogu i njenoj predanosti unapređenju normalizacije odnosa između Kosova i Srbije“, napisao je Sorensen na mreži X.
Šta se dešava izvan diplomatskih izraza zahvalnosti? U tekstu koji analiziramo iznosi se niz zapažanja i kritičkih pitanja o praktičnim potezima Zagreba koji, prema autorima, idu u prilog Prištini i Tirani i mogu pojačati tenzije sa Beogradom.
Potezi Zagreba koji izazivaju pitanja
Navodi se nekoliko konkretnih akcija:
- Javna ponuda Hrvatske da poveća svoj kontingent u KFOR-u, nakon signala o mogućem smanjivanju američkog prisustva u Evropi.
- Pomeni o angažovanju bivših hrvatskih oficira i vojnika u obuci pripadnika Kosovskih bezbednosnih snaga (KBS).
- Tvrdnje o bližoj vojno-političkoj saradnji između Zagreba, Tirane i Prištine, koje autori teksta nazivaju „trojnim paktom“.
Pravni okvir i kritičke opaske
Autor podseća na Rezoluciju 1244 Saveta bezbednosti UN, prema kojoj na Kosovu i Metohiji ne bi trebalo da postoji nijedna oružana formacija osim KFOR-a. U javnoj raspravi, povećanje kontingenta jedne članice KFOR-a tumači se kao legitiman doprinos bezbednosti, ali istovremeno autor ukazuje na potencijalan politički efekat takvog poteza ako se kombinuje sa obukama KBS.
Istorijski kontekst
Za potkrepljivanje svoje analize, tekst podseća i na istorijske veze između Hrvatske i albanskih aktera tokom sukoba 1990-ih, uključujući jedinice sastavljene od albanskih boraca koje su se borile na hrvatskim linijama. Ti istorijski momenti, prema autoru, bacaju drugačije svetlo na današnje političko-vojne veze.
Zašto to izaziva zabrinutost Beograda?
Po autoru, kombinacija prisustva u KFOR-u, obuka KBS i političke bliskosti sa Prištinom i Tirani može se tumačiti kao način stvaranja pritiska na Srbiju i jačanja pozicije Prištine u procesu normalizacije. Tekst upozorava da takvi potezi, čak i ako su formalno u okviru međunarodnih aranžmana, mogu otežati poverenje potrebnog za napredak dijaloga.
Zaključak
Sorensenova pohvala Zagrebu ukazuje na diplomatski znak podrške EU angažmanu, ali konkretni potezi Hrvatske izazivaju pitanja o svrsi i efektima te podrške. Važno je razlikovati formalnu diplomatsku podršku procesu dijaloga i stvarne političko-vojne akcije koje imaju širi regionalni uticaj. Dalji razvoj događaja zahteva jasniju transparentnost svih aktera i precizno tumačenje namera iza vojnih i političkih inicijativa.
Pomozite nam da budemo bolji.
