Trougao Smrti — pojas između Mahmudiyah, Yusufiyah i Iskandariyah — postao je jedno od najkrvavijih područja iračkog rata zbog pogodnog zemljišta, ukradenih zaliha municije i društvenog raspada nakon invazije. Talasi nasilja kulminirali su smrtonosnim napadima i zločinima, uključujući i ubistvo porodice Abeer al-Janabi. Preokret je donela kombinacija američkog "Surgea", lokalnog Sunitskog buđenja i prekida vatre Muqtade al-Sadra 2007, ali region je i dalje ostao ranjiv — zauzet je 2014. od strane ISIS-a, a potom pretvoren u zatvorenu bazu pod kontrolom Kataib Hezbollah.
Trougao Smrti: Kako je pojas južno od Bagdada postao najopasnija teritorija Iraka
(Mehdi Fedouach/AFP via Getty Images)
Put koji vodi južno iz Bagdada nije ličio na uobičajeno bojište — delovao je kao plodno poljoprivredno područje: kanali vijali između palmi, polja pšenice i plantaža datula koje su obrađivale lokalne porodice. Ipak, između 2004. i 2007. svaka senka, svaki propust na kanalu i svaka zaseok mogli su da kriju smrtonosnu zamku.
U.S. marines pass a canal while on patrol at dusk in the central Iraqi city of Mahmudiyah, south of Baghdad, December 2004. (Odd Andersen/AFP via Getty Images)
Geografija, oružje i društveni slom
Pojas okružen mestima Mahmudiyah, Yusufiyah i Iskandariyah formirao je grubi trougao južno od Bagdada koji su američke trupe ubrzo nazvale "Trougao Smrti". Geografski položaj je delimično objašnjavao zašto: region je ležao duž glavne savezničke snabdevne rute ka jugu, kroz koju su prolazile trupe, gorivo i oprema. Gusti zasadi i mreža kanala pružali su obilnu zaklon i brze pravce bekstva.
A U.S. Marine patrolling the Iraqi city of Yusufiyah, south of Baghdad, December 2004. The city is in the insurgent heartland called the “Triangle of Death.” Marines did daily foot patrols to try to secure the area. (Odd Andersen/AFP via Getty Images)
Uslovi su se poklopili sa drugim ključnim faktorima: masovna de-Baathifikacija ostavila je veliki broj obučenih, ali nezaposlenih sunitskih muškaraca, a pljačke vojnih pogona — uključujući kompleks Al Qa'qaa, skladište al-Musayyib i pogon al-Quds — doprinele su da stotine tona eksploziva završe u rukama pobunjenika.
US Marines patrol Yusufiyah, south of Baghdad in December 2004, as a group of schoolgirls make their way home. (Odd Andersen/AFP via Getty Images)
Talasi nasilja i specifični napadi
Od početka sredine 2000-ih region je postao centar zaseda, IED napada i samoubilačkih akcija. 28. februara 2005. bombaš je pogodio masu policijskih i državnih regruta u Hilahu, ubivši oko 125 ljudi. U julu iste godine napad u Musayyibu pored tankera sa gorivom odneo je još oko 98 života.
triangle of death marine getty
Situacija je bila posebno brutalna i za američke snage: 16. juna 2006. posada Humveeja pogođena je blizu mosta Jurf al-Sakhar — David Babineau je poginuo na licu mesta, Thomas Tucker i Kristian Menchaca su oteti, a njihovi ostaci pronađeni su četiri dana kasnije. Posledice zaseda i otmica bile su dugotrajne i traumatične za jedinice koje su operisale u tom području.
Operation Iraqi Freedom
Slučaj Abeer al-Janabi ostaje jedan od najmračnijih momenata povezanih s tom regijom: pripadnici 101. vazduhoplovne divizije osuđeni su za silovanje i ubistvo 14-godišnje Abeer i njene porodice, zločin koji je dodatno obeležio ime "Trougao Smrti".
Preokret: Surge, Sons of Iraq i prekid vatre
Promenu je doneo spoj mera: u januaru 2007. predsednik George W. Bush pokrenuo je "Surge" — dodatnih ~30.000 vojnika i strategiju fokusiranu na zaštitu civila. Multinacionalna divizija-Center i brigade 3. pešadijske divizije razmestile su patrolne baze i produžene ture u gradovima unutar Trougla.
Why Saddam Hussein’s Fedayeen troops wore Darth Vader helmets
Istovremeno, lokalni sunitski borci, organizovani u pokret Sons of Iraq, okrenuli su se protiv al-Kaide, dok je šiitski lider Muqtada al-Sadr proglasio prekid vatre u avgustu 2007. U kombinaciji, te mere su dovela do naglog pada napada i privremenog smirivanja zone od proleća do jeseni 2007.
ripit fueled Iraq fallujah army
Noviji razvoj i trajne posledice
Američke snage su se povukle krajem 2011, ali bez trajne stabilnosti. 2014. grad Jurf al-Sakhar pao je pod kontrolu Islamske države, a ubrzo nakon toga iračke snage i iransko-podržane jedinice vratile su ga 24. oktobra 2014. i preimenovale u Jurf al-Nasr ("Obala pobede").
An army unit deployed remembering RED friday
Međutim, područje nikada nije normalno obnovljeno: milicija Kataib Hezbollah pretvorila je Jurf al-Nasr u zatvorenu vojnu bazu i kompleks za municiju, zabranivši povratak približno 100.000 raseljenih stanovnika, većinom sunita iz plemena al-Janabi. Iako su američke snage gađale položaje milicije u januaru 2024, koridor je ostao zatvoren, a ljudi rasuti.
Ist teren koji je Trougao učinio smrtonosnim — kanali, zasadi i put ka Bagdadu — danas ga čini strateški vrednim i objektom međusobnih sukoba. I dok se kontrola menja, život lokalnih zajednica ostaje razrušen: neki delovi verovatno neće znati mir generacijama.
Na kraju
Trougao Smrti je primer kako kombinacija geografske prednosti, rasprostranjenog naoružanja i političkog vakuuma može pretvoriti plodno zemljište u jedno od najsmrtonosnijih područja rata. Njegova istorija podseća na cenu rata — i na teškoću obnove povratka normalnom životu nakon sukoba.
Pomozite nam da budemo bolji.
