Iz formacije Xiannüdong u provinciji Shaanxi pronađeno je 38 izuzetno očuvanih fosila koji dokazuju da su bryozoe postojale već tokom Kambrijske eksplozije pre ~540 miliona godina. Dve identifikovane vrste — Protomelission gatehousei i Dayingomelission hexaclitia — pokazuju očuvanu unutrašnju anatomiju i pripadnost klasi Stenolaemata. Otkriće pomera poreklo bryozoa dalje u prošlost i otvara nove pravce za paleontološka istraživanja.
500 miliona godina staro otkriće: Bryozoe su bile na Kambrijskoj eksploziji
How ancient bryozoans may have looked. (Zhifei Zhang)
Nova otkrića iz Kine zatvaraju jednu od najvećih praznina u fosilnom zapisu: bryozoe — sitne kolonijalne filtratorske životinje poznate i kao „mahovite životinje“ — bile su prisutne već tokom Kambrijske eksplozije pre oko 540 miliona godina.
U formaciji Xiannüdong u južnom delu provincije Shaanxi (Kina) pronađeno je 38 izuzetno sačuvanih fosila. Njihova posebnost nije samo u očuvanim saćastim skeletnim strukturama, već i u retkom očuvanju mekih tkiva — mišićnih vlakana, membranskih džepova i samih jedinki unutar kolonija. To je omogućilo istraživačima da detaljno prouče anatomiju i donesu pouzdaniju identifikaciju.
The location and identification of the fossils. (Song et al.,Nature, 2026)
Detaljnijom analizom identifikovane su dve vrste: Protomelission gatehousei (ranije poznata) i novopopisana Dayingomelission hexaclitia. Dugogodišnja debata da li je P. gatehousei zapravo alga sada je znatno umanjena zahvaljujući dokazima o unutrašnjoj anatomiji.
„Veoma je retko naći fosile gde su tako nežne strukture i dalje netaknute,“ kaže paleobiolog Lars Holmer (Northwest University).
Istraživači ocenjuju da ove vrste pripadaju Stenolaemata, jednoj od tri glavne klase živih bryozoa. Po svojoj građi i složenosti, P. gatehousei i D. hexaclitia deluju kao već relativno napredni članovi ove grupe, što pomera poreklo bryozoa još dalje unazad — moguće i pre same kambrijske radijacije.
Close-up of the individual zooids or organisms inP. gatehousei. (Song et al.,Nature, 2026)
„Ovo nisu samo jednostavni preci. To su kompleksne, modularne kolonije,“ ističe paleontolog Baopeng Song (Northwest University).
Autori rada zaključuju da kombinacija skeletne arhitekture i očuvanih mekih tkiva predstavlja snažan dokaz da je ovaj filum bio prisutan i već se diversifikovao tokom Kambrijske eksplozije. Rad je objavljen u časopisu Nature.
U današnje vreme poznato je gotovo 6.000 živih vrsta bryozoa; kolonije su obično male (nekoliko centimetara), sačinjavaju ih brojni mikroskopski jedinci i najčešće naseljavaju tople tropske vode. Otkriće otvara nove pravce istraživanja — traganje za sličnim fosilima na drugim lokalitetima moglo bi otkriti više detalja o ranoj evoluciji ovih životinja.
Subscribe to ScienceAlert's free fact-checked newsletter
Ovo otkriće takođe utiče na širu sliku rane evolucije: bryozoa su dugo bila jedini veliki životinjski filum bez jasnog kambrijskog predstavnika. Sada se, po rečima Timothyja Toppera (Northwest University), „taj 'slon u sobi' konačno stavlja na svoje mesto“.
Šta sledi? Istraživači planiraju da traže slične materijale na drugim lokalitetima i dodatno prouče genomsku i morfološku povezanost fosila sa modernim bryozoama kako bi preciznije datirali i razumeli ranu diverzifikaciju ove grupe.
Pomozite nam da budemo bolji.
