Ujedinjene nacije upozorile su da nova faza El Niño može početi za nedelje i da bi mogla biti izuzetno jaka. Istorijska istraživanja istraživačkog broda William Scoresby, koji je pre sto godina prikupljao podatke u južnim morima, značajno su doprinela razumevanju El Niño i Humboldtovog toka. Podaci prikupljeni tokom 1930-ih i tokom Drugog svetskog rata i danas pomažu naučnicima da unaprede klimatske i oceanografske modele. Nasleđe Scoresbyja konsolidovalo je temelje moderne morske biologije i oceanografije.
Kako zaboravljena putovanja broda William Scoresby pomažu naučnicima da prate El Niño
Crew members of the William Scoresby with fossilised whale bones on their return to Britain from the Antarctic in 1938 [Central Press/Getty Images]
Ujedinjene nacije upozorile su da bi nova faza El Niño — prirodnog klimatskog fenomena u Pacifičkom okeanu — mogla da počne za nekoliko nedelja i da bude jedna od najsnažnijih ikada zabeleženih. Takav događaj može pojačati ekstremne vremenske prilike širom sveta, pa naučnici tragaju za podacima koji pomažu u boljem razumevanju i predviđanju posledica u uslovima klimatskih promena.
Jedan manje poznat, ali važan izvor istorijskih podataka potiče od britanskog istraživačkog broda William Scoresby, koji je pre sto godina isplovio iz Hulla i tokom nekoliko decenija prikupljao morfološke i oceanografske uzorke u južnim morima.
Brod koji je dao vetar u naučna jedra
William Scoresby, sagrađen u Beverleyju i porinut u Humber Docku, bio je specijalno dizajniran za istraživanja blizu Antarktika i posmatranje morskih resursa, pre svega kitova u području Falklandskih ostrva. Njegovo prvo putovanje išlo je u pratnji broda Discovery, poznatog po ekspedicijama Roberta Falcona Scotta i Ernesta Shackletona.
The William Scoresby is waved off from St Katharine Dock, London, in 1937 [Imagno/Getty Images]
"Scoresby je bio brod koji je zaista napravio razliku. Bio je dizajniran posebno za istraživanja blizu Antarktika kako bi se bolje razumele dubine mora," kaže dr Rob Robinson, počasni istraživač na Univerzitetu u Hullu.
Podaci koji su oblikovali oceanografiju
Tokom više ekspedicija, naučnici na Scoresbyju su prikupljali uzorke vode i morskog živog sveta, merili temperaturne profile i proučavali morske struje. Posebno su važna bila istraživanja tokom 1930-ih kada je brod bio odsutan iz Britanije oko 19 meseci i detaljno je ispitivao Humboldtov i El Niño tok. Ti istorijski podaci pomogli su da se izgrade temelji moderne morske biologije i oceanografije i unaprede modeli koji danas koriste naučnici za razumevanje uticaja struja na klimatske sisteme.
Vojna uloga i nasleđe
Tokom Drugog svetskog rata Scoresby je bio uključen u Operaciju Tabarin — britansku misiju u Južnom Atlantiku s ciljem potvrđivanja prisustva i sprečavanja argentinskih potraživanja nad pojedinim ostrvima u Falklandskim zavisnostima. Brod je kasnije deponovan u 1950-im i na kraju rasparen, ali njegovi zapisi i uzorci ostavili su trajno naučno nasleđe.
Zašto je to važno danas
Istorijska merenja poput onih sa Scoresbyja dopunjuju dugoročne nizove podataka neophodne za kalibraciju klimatskih i oceanografskih modela. U uslovima ubrzanih klimatskih promena, razumevanje ranijih pojava El Niño pomaže da se bolje predvide ekonomske i društvene posledice, od poljoprivrede do vodnih resursa i bezbednosti.
Epizoda podkasta "Hidden East Yorkshire" detaljnije razmatra ova istraživanja i njihov doprinos današnjoj nauci.
Pomozite nam da budemo bolji.
