Piramida visoka oko 15 metara u Ihuatziu (Michoacán, Meksiko) delimično se srušila noću 29. jula 2024. nakon dugih i jakih padavina. INAH navodi da su prethodno visoke temperature i suša izazvale pukotine kroz koje je voda prodrla u konstrukciju, što je dovelo do kolapsa. Samo jedna piramida je direktno oštećena, ali najmanje šest nivoa je u lošem stanju; hitna sanacija je prioritet vlasti. Događaj se smatra primerom uticaja klimatskih promena na svetsko kulturno nasleđe.
Loš omen: Drevna piramida u Michoacánu srušila se nakon obilnih kiša — upozorenje za svetsko nasleđe
(Ramiro Aguayo/INAH)
Kamena piramida visoka oko 15 metara na arheološkom lokalitetu Ihuatzio u saveznoj državi Michoacán u Meksiku delimično se srušila tokom noći 29. jula 2024. godine, nakon višednevnih jakih padavina. Južni zid spomenika je klonuo i pretvorio se u gomilu ruševina, saopštili su zvaničnici.
Šta se dogodilo
Piramida, koja je nekada važila za jedan od najbolje sačuvanih spomenika Kraljevstva Michoacán, nalazi se na lokalitetu Ihuatzio koji obuhvata još jednu piramidu, kulu ili tvrđavu i nekoliko grobnica. Prema izveštaju Meksičkog nacionalnog instituta za antropologiju i istoriju (INAH), direktno je oštećena samo jedna od piramida, ali je najmanje šest "stepped bodies" u lošem stanju — uključujući spoljašnji zid, jezgro i zadržavajući zid.
YouTube Thumbnail
Uzroci i mehanizam urušavanja
INAH navodi da su prethodno zabeležene visoke temperature i posledična suša stvorile pukotine u konstrukciji, što je omogućilo filtraciju vode u unutrašnjost predhispanskog objekta. Nakon dugotrajnog perioda suše usledile su obilne padavine i grmljavinske oluje u julu 2024, a prodor vode u oštećenu konstrukciju učinio je kolaps gotovo neizbežnim.
Reakcije i radovi na sanaciji
Vlasti i stručnjaci INAH-a već su pokrenuli hitne radove na stabilizaciji i sanaciji kako bi se sačuvalo kulturno nasleđe. Zvaničnici ističu da je prioritet zaštita ostataka i dokumentovanje štete radi dalje konzervacije i eventualne rekonstrukcije.
The collapse of the south wall of the pyramid at Ihuatzio. (Ramiro Aguayo/INAH)
Širi kontekst
Stručnjaci povezuju urušavanje sa sve učestalijim ekstremnim vremenskim pojavama koje donosi klimatska promena. U prilog tome idu i nedavna otkrića o propadanju praistorijskih pećinskih slika u Okeaniji zbog promena klime, kao i studija o materijalima kulturnog nasleđa u Evropi i Meksiku koja upozorava da nagli porast padavina povećava rizik za ovakve građevine.
Kulturni i simbolički uticaj
Tariakuiri Alvarez, koji sebe identifikuje kao živi član naroda P'urhépecha, izjavio je da bi njegovi preci urušavanje piramide protumačili kao "loš omen". U objavi na Facebooku naveo je da su slični događaji u prošlosti smatrani znakom da su bogovi nezadovoljni.
Another view of the pyramid at Ihuatzio, showing its collapsed south wall. (Ramiro Aguayo/INAH)
"Visoke temperature i produžena suša napravile su pukotine koje su omogućile filtraciju vode u jezgro konstrukcije," navodi INAH u saopštenju.
Na simboličkom nivou, urušavanje podseća na ranjivost svetskog kulturnog nasleđa pred klimatskim promenama izazvanim ljudskim aktivnostima. Samo nekoliko dana pre incidenta u Meksiku, i prirodna formacija "Double Arch" u saveznoj državi Utah u SAD delimično se obrušila, verovatno usled promena vodnog režima i erozije.
Ranija verzija ovog teksta objavljena je u avgustu 2024..
Pomozite nam da budemo bolji.
