Globalna analiza zasnovana na ~87 miliona terenskih zapisa pokazuje da su gusenice leptira najviše specijalizovane u oblastima sa najvećom biljnom raznovrsnošću, posebno u tropskim regionima. U hladnijim i biljno siromašnijim oblastima češći su generalisti. Visoke temperature mogu, međutim, prisiliti gusenice da se hrane šire zbog temperaturnog stresa, dok ostrva sa velikim endemizmom često imaju vrste sa užim dijetama.
Gusenice leptira najizbirljivije tamo gde je biljni svet najbogatiji — šta to znači za klimatske promene
Photo Credit: iStock
Nova globalna analiza pokazuje da su gusenice leptira često najviše specijalizovane za ishranu u regionima sa najvećom raznovrsnošću biljaka — posebno u tropskim oblastima blizu ekvatora. Ovaj nalaz dovodi u pitanje jednostavne pretpostavke o tome kada i gde se očekuju generalisti naspram specijalista i pomaže naučnicima da bolje predvide kako će insekti reagovati na klimatske promene.
Šta su istraživači uradili
Istraživanje kojim je rukovodio biolog Collin P. Gross (Stanford) objedilo je ~87 miliona terenskih zapisa, karte rasprostranjenosti za preko 10.000 vrsta gusenica i podatke o više od 150.000 biljnih vrsta. Autori su procenjivali specijalizaciju ishrane za svaku gusenicu na osnovu broja bilјnih porodica koje koristi kao domaćine i filogenetske bliskosti tih biljaka.
Glavni nalazi
Specijalizacija u biljno bogatim regionima: Najizraženiji specijalisti bili su koncentrisani u oblastima sa najvećom biljnom raznovrsnošću, naročito u tropskim regionima blizu ekvatora. To znači da, i pored više dostupnih vrsta biljaka, mnoge gusenice biraju uži skup domaćina.
Generalisti u hladnijim i siromašnijim oblastima: Gusenice koje se hrane široko češće su u hladnijim regionima sa manjom raznovrsnošću biljaka.
Uloga temperature: Iako veća dostupnost biljaka može podstaći specijalizaciju, istraživanje je pokazalo da visoke temperature u nekim slučajevima korespondiraju sa širim dijetama — temperaturni stres i sezonska ograničenja mogu primorati gusenice da koriste veći spektar biljaka.
Izuzeci vezani za ostrva: Generalno, ostrva imaju više vrsta sa širom dijetom, ali ostrva sa visokim endemizmom često imaju vrste sa užom ishranom, verovatno zbog dugotrajne izolacije i ograničenog skupa dostupnih biljaka.
Zašto je ovo važno
Leptiri i moljci su ključni za oprašivanje, hranidbene mreže i stabilnost ekosistema. Razumevanje koji su taksoni specijalisti, a koji fleksibilniji, omogućava bolje predviđanje ranjivosti vrsta na gubitak staništa i klimatske promene. Autorii ističu da zagrevanje i selekcija vrsta ka polovima mogu postepeno premestiti neke zajednice ka opštijim ishranim, ali lokalni klimatski uslovi i istorijska izolacija (npr. na ostrvima) mogu dati drugačije rezultate.
Napomena: Rezultati su objavljeni trenutno kao preprint u časopisu Nature Communications i predstavljeni su i u popularnim sažecima (Earth.com, Phys.org). Interpretacija uzorka i uzročnosti zahteva dodatna istraživanja.
Ovaj rad daje široku bazu podataka i nove poglede na dinamiku interakcija biljka–gusenica, što je važno za očuvanje biodiverziteta i prilagođavanje strategija zaštite u uslovima klimatskih promena.
Pomozite nam da budemo bolji.
