Majka iz Astija tuži Meta i TikTok nakon što je njena 12-godišnja ćerka Rossella izvršila samoubistvo, a roditelji su otkrili da su joj algoritmi više puta preporučivali sadržaje o samopovređivanju. Porodice u Italiji pokreću prvu kolektivnu tužbu protiv platformi tražeći strože zaštite za maloletnike. Meta i TikTok odbacuju optužbe, dok stručnjaci i regulatori raspravljaju o ulozi algoritama i potrebi za većom zaštitom mladih.
Italijanska majka tuži Meta i TikTok nakon samoubistva 12-godišnje ćerke — tužba protiv algoritama
Irene Roggero Ugues, whose 12-year-old daughter took her own life in 2024, holds a mobile phone displaying a photograph of her daughter during an interview with Reuters at a cafe in Asti, Italy, May 28, 2026. Roggero Ugues said her daughter had been exposed to self-harm content on social media. REUTERS/Claudia Greco
Irene Roggero Ugues iz Astija tuži Meta (vlasnik Instagrama i Facebooka) i TikTok nakon što je njena 12-godišnja ćerka Rossella izvršila samoubistvo, a roditelji su tek posle njene smrti otkrili intenzivnu izloženost sadržajima o samopovređivanju koje su joj preporučivale društvene mreže.
Irene Roggero Ugues, whose 12-year-old daughter took her own life in 2024, poses for a portrait during an interview with Reuters at a cafe in Asti, Italy, May 28, 2026. Roggero Ugues said her daughter had been exposed to self-harm content on social media. REUTERS/Claudia Greco
Šta su roditelji otkrili
Samo nakon Rosselline smrti roditelji su otključali njene uređaje i pronašli da je koristila društvene mreže mnogo više nego što su mislili. Među nalozima bio je i skriveni Instagram profil nazvan "Just a dead pers0n" (sa nulom umesto slova o). Po njihovim rečima, u septembru 2023. Rossella je počela da traži depresivni sadržaj, algoritmi su joj to ponovo i ponovo preporučivali, i pet meseci kasnije tragedija se dogodila.
Irene Roggero Ugues, whose 12-year-old daughter took her own life in 2024, poses beside a mirror during an interview with Reuters at a cafe in Asti, Italy, May 28, 2026. Roggero Ugues said her daughter had been exposed to self-harm content on social media. REUTERS/Claudia Greco
Tužba i zahtevi porodica
Irene i njen suprug su među grupom porodica koje su podnele prvu kolektivnu tužbu u Italiji protiv Mete i TikToka. Tužitelji traže stroža ograničenja pristupa maloletnicima, veću transparentnost algoritama i efikasnije mehanizme zaštite koji sprečavaju širenje štetnog sadržaja prema najranjivijim korisnicima.
Irene Roggero Ugues, whose 12-year-old daughter took her own life in 2024, holds a booklet containing a letter addressed to Rossella during an interview with Reuters at a cafe in Asti, Italy, May 28, 2026. Roggero Ugues said her daughter had been exposed to self-harm content on social media. REUTERS/Claudia Greco
Odgovor kompanija
Meta i TikTok odbacuju optužbe da su njihove platforme po pravilu štetne za mlade. Meta ističe alate namenjene tinejdžerskim nalozima i druge zaštitne mehanizme, dok TikTok navodi da uklanja više od 99% sadržaja koji krši pravila i da ulaže u diverzifikaciju preporuka i resurse za podršku korisnicima.
Irene Roggero Ugues, whose 12-year-old daughter took her own life in 2024, holds an illustrated booklet about teenagers’ exposure to social media during an interview with Reuters at a cafe in Asti, Italy, May 28, 2026. Roggero Ugues said her daughter had been exposed to self-harm content on social media. REUTERS/Claudia Greco
Širi regulatorni i naučni kontekst
Paralelno sa slučajem u Italiji, regulatorne mere u Evropi jačaju: EU pojačava primenu Zakona o digitalnim uslugama (Digital Services Act), dok je u Velikoj Britaniji najavljen predlog za ograničavanje pristupa društvenim mrežama mlađima od 16 godina. U SAD su sudovi utvrdili da su neke tehnološke kompanije bile nemarne u dizajnu platformi koje su štetile mladima.
Svetska zdravstvena organizacija i istraživanja objavljena u JAMA Pediatrics ukazuju na povezanost intenzivnog korišćenja društvenih mreža sa lošim snom, smanjenim blagostanjem i potencijalnim promenama u razvoju mozga kod adolescenata. Tužitelji tvrde da platforme koriste mehanizme nagrađivanja koji podsećaju na slot-mašine i time podstiču zavisničko ponašanje.
Stavovi stručnjaka i roditelja
Neki psiholozi upozoravaju da je uticaj društvenih mreža kompleksan i višefaktoran. Federico Tonioni, direktor Centra za web psihopatologiju u bolnici Gemelli, naglašava da kontrola nije zamena za poverenje i da mladi trebaju biti saslušani. S druge strane, roditelji tvrde da su postojeće zaštite lako zaobilažljive i da je stalni nadzor nerealno očekivanje.
Irene Roggero Ugues: "Progresija njenog stradanja… možda bi se odvijala prirodnije bez algoritma."
Irene kaže da se pridružila tužbi kako bi upozorila druge roditelje na rizike koje nije prepoznala dok nije bilo prekasno. Porodice u slučaju žele da promene sistemske mehanizme i pravila koji, po njihovom mišljenju, izlažu decu nepotrebnom riziku.
Napomena: Tokom parnice kompanije su odbile da komentarišu konkretne tvrdnje o pojedinačnim slučajevima, navodeći da uticaj društvenih mreža zavisi od načina upotrebe, mehanizama zaštite i roditeljskog nadzora.
Pomozite nam da budemo bolji.
